پژوهشنامه بازرگانی

پژوهشنامه بازرگانی

تحلیل اقتصادی حقوق سرمایه‌گذاری خارجی با تأکید بر الزامات غیرمالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
کارشناسی ارشد حقوق تجاری اقتصادی بین المللی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
چکیده
سرمایه‌گذاری خارجی در دهه‌های اخیر از رویکرد صرفاً مالی و سودمحور فاصله گرفته و به سمت ادغام ملاحظات غیرمالی در فرآیند تصمیم‌گیری حرکت کرده است. مسئله اصلی پژوهش آن است که در نظام حقوقی و اقتصادی سنتی، رعایت استانداردهای زیست‌محیطی، اجتماعی و حکمرانی غالباً به‌عنوان مانعی برای سودآوری و هزینه‌ای تحمیلی نگریسته می‌شود، حال آن‌که نادیده گرفتن این الزامات می‌تواند به چالش‌هایی چون سلب مالکیت خزنده، نقض رفتار عادلانه و منصفانه و افزایش ریسک‌های سیاسی و حقوقی منجر شود. سؤال اصلی مقاله این است که «الزامات غیرمالی چگونه بر حقوق و تعهدات متقابل دولت میزبان و سرمایه‌گذار خارجی اثر می‌گذارند و آیا از منظر اقتصادی می‌توانند کارایی سرمایه‌گذاری را افزایش دهند؟» روش تحقیق توصیفی‑تحلیلی و کمی‑اقتصادسنجی بوده و در بخش کمی از تکنیک تصمیم‌گیری چندمعیاره استفاده شده است. این مقاله با هدف تبیین ضرورت و کارکرد الزامات غیرمالی شامل معیارهای زیست‌محیطی، اجتماعی و حکمرانی شرکتی در حقوق سرمایه‌گذاری خارجی، به تحلیل اقتصادی و حقوقی این الزامات می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این الزامات، برخلاف تصور سنتی که آن‌ها را هزینه‌ای تحمیلی می‌دانست، ابزاری برای درونی‌سازی هزینه‌های بیرونی و اصلاح ناکارآمدی‌های بازار محسوب می‌شوند. در بخش حقوقی، مقاله به بررسی تحول اسناد بین‌المللی به سمت تعهدات صریح معاهداتی و همچنین جایگاه این الزامات در حقوق ایران در قالب «نظم عمومی اقتصادی» و اصل ۵۰ قانون اساسی پرداخته است
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Economic Analysis of the Legal Aspects of Foreign Investment with Emphasis on Non-Financial Considerations

نویسنده English

Farzan Iranpour
MA
چکیده English

Over the past few decades, the landscape of foreign investment has undergone a paradigm shift, moving beyond purely profit-driven motives to integrate non-financial considerations into decision-making frameworks. This research addresses a critical tension: while traditional legal and economic systems often perceive compliance with environmental, social, and governance (ESG) standards as a financial burden, neglecting these requirements can lead to "creeping expropriation," violations of fair and equitable treatment, and heightened political risks. The study explores how non-financial requirements redefine the mutual rights and obligations of host states and foreign investors, and evaluates their impact on economic efficiency. Adopting a descriptive-analytical and quantitative-econometric methodology, the research utilizes the TOPSIS multi-criteria decision-making technique. The findings suggest that, contrary to traditional views, non-financial requirements serve as essential instruments for internalizing externalities and correcting market failures. From a legal perspective, the article examines the evolution of these standards in international instruments and their specific standing in Iranian law under the "public economic order" and Article 50 of the Constitution. Ultimately, the TOPSIS analysis demonstrates that

کلیدواژه‌ها English

Foreign Investment
Non-Financial Requirements
Economic Analysis of Law
Environmental

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 12 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 12 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 10 تیر 1405