پژوهشنامه بازرگانی

پژوهشنامه بازرگانی

‌تاثیر جهانی شدن در تحول مالی کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ابوالفضل شاه‌آبادی 1
زهرا خسروی 2
1 استاد گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد توسعه اقتصادی و برنامه ریزی، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
10.22034/ijts.2026.2078465.4218
چکیده
در دهه‌های اخیر، جهانی‌شدن به‌عنوان یکی از عوامل اثرگذار بر ساختار نظام‌های مالی کشورهای درحال توسعه مطرح شده است. با این حال، این پرسش همچنان باقی است که آیا اثر جهانی‌شدن بر توسعه مالی در تمامی سطوح آن یکسان است یا ماهیتی غیرخطی و آستانه‌ای دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی این موضوع، اثرات غیرخطی جهانی‌شدن بر توسعه مالی در ۵۳ کشور منتخب عضو سازمان همکاری اسلامی طی دوره ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۲ را با استفاده از الگوی رگرسیون انتقال ملایم پانلی  (PSTR) با یک تابع انتقال  (m=1) مورد بررسی قرار می‌دهد. در این مطالعه، شاخص ترکیبی جهانی‌شدن (KOF) به‌عنوان متغیر انتقال و نسبت اعتبارات اعطایی به بخش خصوصی به تولید ناخالص داخلی به‌عنوان شاخص توسعه مالی به‌کار گرفته شده است. نتایج برآورد مدل بیانگر وجود یک رابطه غیرخطی معنادار و ساختار دو رژیمی است. به‌طور مشخص، در رژیم اول و در سطوح پایین‌تر از حد آستانه 82/50 جهانی‌شدن اثر مثبت و معنادار بر توسعه مالی دارد؛ در حالی‌که پس از عبور از این آستانه، اثر آن منفی و معنادار می‌شود که بیانگر وجود یک الگوی U معکوس است. پارامتر شیب انتقال برابر با 43/0 برآورد شده که نشان‌دهنده سرعت نسبتاً بالای تغییر رژیم است. همچنین، تورم و اندازه دولت در هر دو رژیم اثر منفی، در حالی‌که دموکراسی و تولید ناخالص داخلی سرانه تنها در رژیم اول اثر مثبت و معنادار دارند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مدیریت تدریجی فرآیند جهانی‌شدن، کنترل تورم و تقویت نهادهای دموکراتیک از پیش‌شرط‌های اساسی برای دستیابی به تعمیق پایدار مالی در کشورهای منتخب عضو سازمان همکاری اسلامی محسوب می‌شوند.
کلیدواژه‌ها
جهانی شدن
توسعه مالی
تورم
دموکراسی
اندازه دولت

موضوعات

عنوان مقاله English

The Impact of Globalization on Financial Development in Selected (OIC) Member Countries

نویسندگان English

Abolfazl Shahabadi 1
zahra khosravi 2
1 Professor, Department of Economics,, Faculty of Social Science and Economics,, Alzahra University,, Tehran< Iran
2 M.A in Economic Development and Planning, Department of Economics, Faculty of Social Science and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran,
چکیده English

In recent decades, globalization has emerged as a major force shaping the structure of financial systems in developing economies. However, an important question remains as to whether the effect of globalization on financial development is uniform across different levels of globalization or exhibits a nonlinear, threshold-dependent pattern. This study aims to address this issue by examining the nonlinear effects of globalization on financial development in 53 selected member countries of the Organization of Islamic Cooperation (OIC) over the period 2004–2022, using a Panel Smooth Transition Regression (PSTR) model with a single transition function (m = 1). In this framework, the KOF composite globalization index is employed as the transition variable, while financial development is proxied by the ratio of private sector credit to GDP. The estimation results provide strong evidence of a statistically significant nonlinear relationship characterized by a two-regime structure. Specifically, globalization exerts a positive and significant effect on financial development in the first regime, when the level of globalization is below the estimated threshold of 82.5. Beyond this threshold, the effect of globalization becomes negative and significant, indicating an inverted U-shaped relationship between globalization and financial development. The estimated transition slope parameter (γ = 0.43) suggests a relatively rapid shift between regimes. Furthermore, inflation and government size negatively affect financial development in both regimes, whereas democracy and GDP per capita have a positive and significant impact only in the low-globalization regime. Overall, the findings highlight the importance of gradual globalization strategies, macroeconomic stability, and institutional strengthening as essential prerequisites for fostering sustainable financial deepening across OIC member countries.

کلیدواژه‌ها English

Globalization
Financial Development
Inflation
Democracy
Government Size
بهلولوند، الهه، و فراهانی فرد، سعید. (1399). بررسی عوامل موثر بر توسعه مالی در ایران مبتنی بر رویکرد بیزین. فصلنامه پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، 12(45)، 75–94. 10.30473/egdr.2020.52772.5804
جلیلی، مهدی، انتظار، الناز، آخوندزاده یوسفی، طاهره، و سخنور، محمد. (1403). تاثیر جهانی شدن و تورم بر توسعه مالی اسلامی در ایران. فصلنامه پژوهش‌های بازاریابی اسلامی، 2(4)، 90–106. https://doi.org/10.82379/imr.2024.2402-1072
خداویسی، حسن، نجار قابل، سمیه، و عزتی شورگلی، احمد. (1396). بررسی رابطه بین جهانی شدن و نابرابری درآمدی: کاربردی از مدل انتقال ملایم آستانه‌ای پانلی. فصلنامه تحقیقات اقتصادی، 52(1)، 61–87. 10.22059/jte.2017.59581
صمدی، علی حسین. (1388). توسعه مالی و آزمون فرضیه باز بودن همزمانی (تجاری و مالی): اقتصاد ایران (1350–1385). فصلنامه سیاست‌گذاری اقتصادی، 1(2)، 159–184. 20.1001.1.26453967.1388.1.2.6.3
فلاحتی، علی، سهیلی، کیومرث، و نوری، فرزاد. (1391). اثر تورم بر عملکرد بازارهای مالی در ایران. فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، 12(3)، 133–163.
سحابی، بهرام، اعتصامی، منصور، و امین‌پور، خالد. (1392). بررسی اثر حکمرانی خوب و اندازه دولت بر توسعه مالی در کشورهای منتخب. فصلنامه پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، 3(12)، 105–118.  20.1001.1.22285954.1392.3.12.7.1
سحابی، بهرام، ذوالفقاری، مهدی، و علوی، سمیه. (1398). تاثیر باز بودن اقتصادی بر توسعه مالی کشورهای در حال توسعه نفتی و غیرنفتی با استفاده از رویکرد Panel ARDL (با تاکید بر مولفه‌های نهادی). فصلنامه برنامه ریزی و بودجه، 24(4)، 3–42. ‎ 10.29252/jpbud.24.4.3
سلیمانی، مرتضی، پایتختی اسکوئی، سیدعلی، دیزجی، منیره، و اسکندری سبزی، سیما. (1401). تاثیرات غیرخطی جهانی شدن بر توسعه مالی در ایران: رهیافت مارکوف سوئیچینگ. فصلنامه اقتصاد و بانکداری، 38، 307–333. http://mieaoi.ir/article-1-1194-fa.html
شهبازی، کیومرث، و سعیدپور، لسیان. (1392). تاثیر آستانه‌ای توسعه مالی بر رشد اقتصادی در کشورهای D-8.  فصلنامه پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، 12، 21–38. 20.1001.1.22285954.1392.3.12.2.6
Acemoglu, D., Johnson, S., & Robinson, J. A. (2005). Institutions as a fundamental cause of long‑run growth. In P. Aghion & S. N. Durlauf (Eds.), Handbook of Economic Growth (Vol. 1, pp. 385–472). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1574‑0684(05)01006‑3
Aghion, P., & Akcigit, U., & Howitt, P. (2014). What do we learn from Schumpeterian growth theory? In Handbook of Economic Growth (Vol. 2). Elsevier.
Aghion, P., & Howitt, P. (1992). A model of growth through creative destruction. Econometrica, 60(2), 323–351. https://doi.org/10.2307/2951599
Aluko, O. A., & Opoku, E. E. O. (2022). The financial development impact of financial globalization revisited: A focus on OECD countries. International Economics, 169, 13–29. https://doi.org/10.1016/j.inteco.2021.11.001
Batayneh, K., Ozturk, I., & Al‑Mulali, U. (2021). The role of globalization in financial development. Journal of Risk and Financial Management, 14(6), Article 254. https://doi.org/10.3390/jrfm14060254
Behloulvand, E., & Farahani-Fard, S. (2020). Investigating the determinants of financial development in Iran based on the Bayesian approach. Quarterly Journal of Economic Growth and Development Research, 12(45), 75–94. 10.30473/egdr.2020.52772.5804 [In Persian]
Beck, T., Demirgüç‑Kunt, A., & Levine, R. (2010). Financial institutions and markets across countries and over time: The updated financial development and structure database. World Bank Economic Review, 24(1), 77–92. https://doi.org/10.1093/wber/lhp016
Bittencourt, M. (2011). Inflation and financial development: Evidence from Brazil. Economic Modelling, 28(1–2), 91–99. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2010.09.021
Boyd, J. H., Levine, R., & Smith, B. D. (2001). The impact of inflation on financial sector performance. Journal of Monetary Economics, 47(2), 221–248. https://doi.org/10.1016/S0304‑3932(01)00047‑H
Dreher, A., Gaston, N., & Martens, P. (2008). Measuring globalization: Gauging its consequences. Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-74069-0
Dumitrescu, E. I., & Hurlin, C. (2012). Testing for Granger non‑causality in heterogeneous panels. Economic Modelling, 29(4), 1450–1460. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2012.02.014
Ehigiamusoe, K. U., & Lean, H. H. (2019). Economic growth, inflation and financial development. Economic Change and Restructuring, 52(2), 1–25. https://doi.org/10.1007/s10644-018-9285-0
Ehigiamusoe, K. U., & Lean, H. H. (2021). Do economic growth and institutions matter for financial development? International Journal of Finance & Economics, 26(3), 1–20. https://doi.org/10.1002/ijfe.2053
Falahati, A., Soheili, K., & Nouri, F. (2012). The effect of inflation on financial market performance in Iran. Economic Research Quarterly, 12(3), 133–163. [In Persian]
González, A., Teräsvirta, T., & van Dijk, D. (2005). Panel smooth transition regression models. SSE/EFI Working Paper Series in Economics and Finance, No. 604.
Gygli, S., Haelg, F., Potrafke, N., & Sturm, J.-E. (2019). The KOF Globalisation Index – revisited. Review of International Organizations, 14, 543–574. https://doi.org/10.1007/s11558-019-09344-2
Hamza, S. (2024). Globalization and financial development: New nonlinear evidence. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 89, 101118. DOI:10.26668/businessreview/2024.v9i6.4776
Jalili, M., Entezar, E., Akhoundzadeh Yousefi, T., & Sokhnour, M. (2024). The impact of globalization and inflation on Islamic financial development in Iran. Islamic Marketing Research Quarterly, 2(4), 90–106. https://doi.org/10.82379/imr.2024.2402-1072 [In Persian]
Kaminsky, G. L., & Schmukler, S. L. (2003). Short‑run pain, long‑run gain: The effects of financial liberalization. IMF Staff Papers, 50(Supplement), 1–36. https://doi.org/10.5089/9781451845280.001
Khan, M. S., Senhadji, A. S., & Smith, B. D. (2006). Inflation and financial depth. IMF Working Paper, WP/06/43.
Khelfaoui, I. (2015). Determinants of financial development. Journal of Economic Development, 40(2), 1–28. DOI:10.11114/aef.v2i4.894
Khodavisi, H., Najarkabel, S., & Ezzati Shourgoli, A. (2017). The relationship between globalization and income inequality: An application of panel smooth transition models. Economic Research Quarterly, 52(1), 61–87. 10.22059/jte.2017.59581 [In Persian]
Kose, M. A., Prasad, E. S., Rogoff, K., & Wei, S. J. (2009). Financial globalization: A reappraisal. IMF Staff Papers, 56(1), 8–62.
Law, S. H., & Singh, N. (2014). Does too much finance harm economic growth? Journal of Banking & Finance, 41, 36–44. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2013.12.020
Levine, R. (2005). Finance and growth: Theory and evidence. In P. Aghion & S. N. Durlauf (Eds.), Handbook of Economic Growth (Vol. 1, pp. 865–934). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1574-0684(05)01012-9
Mishkin, F. S. (2009). The economics of money, banking and financial markets (9th ed.). Pearson.
Muye, I. M., & Muye, I. Y. (2017). Globalization and financial development. Journal of Economic Studies, 44(6), 1040–1057.
North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press.
Obstfeld, M. (1998). The global capital market: Benefactor or menace? Journal of Economic Perspectives, 12(4), 9–30. DOI: 10.1257/jep.12.4.9
Omojolaibi, J. A., & Nathaniel, S. P. (2016). Globalization and financial development in Nigeria. Journal of Economic Studies, 43(4), 623–640.
10.22059/ier.2016.59606
Rajan, R. G., & Zingales, L. (2003). The great reversals: The politics of financial development in the twentieth century. Journal of Financial Economics, 69(1), 5–50. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(03)00125-9
Reinhart, C. M., & Rogoff, K. S. (2009). This time is different: Eight centuries of financial folly. Princeton University Press. https://doi.org/10.1515/9781400831722
Sahabi, B., Etesami, M., & Aminpour, K. (2013). The impact of good governance and government size on financial development in selected countries. Quarterly Journal of Economic Growth and Development Research, 3(12), 105–118. 20.1001.1.22285954.1392.3.12.7.1 [In Persian]
Sahabi, B., Zolfaghari, M., & Alavi, S. (2019). The impact of economic openness on financial development in oil and non-oil developing countries using Panel ARDL: Emphasis on institutional components. Planning and Budgeting Quarterly, 24(4), 3–42. ‎ 10.29252/jpbud.24.4.3 [In Persian]
Samadi, A.H. (2009). Financial development and simultaneous (trade and financial) openness hypothesis: The case of Iran. The Journal of Economic Policy, 2(1), 159-181. 20.1001.1.26453967.1388.1.2.6.3 [In Persian]
Shahbazi, K., & Saeedpour, L. (2013). Threshold effects of financial development on economic growth in D-8 countries. Quarterly Journal of Economic Growth and Development Research, 12, 21–38. 20.1001.1.22285954.1392.3.12.2.6 [In Persian]
Soleimani, M., Paytakhti Eskoui, S. A., Dizaji, M., & Eskandari Sabzi, S. (2022). Nonlinear effects of globalization on financial development in Iran: A Markov-switching approach. Journal of Economics and Banking, 38, 307–333. http://mieaoi.ir/article-1-1194-fa.html [In Persian]
Stiglitz, J. E. (2002). Globalization and its discontents. W. W. Norton.
Yang, B. (2011). Does democracy foster financial development? Economics Letters, 112(3), 262–265. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2011.05.019
 
 

  • تاریخ دریافت 30 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 16 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 13 بهمن 1404