نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناس ارشد حقوق اقتصادی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

ضمانت‌نامة بانکی یکی از مهم‌ترین ابزارهای تضمین در روابط تجاری بین‌المللی است که برای جلب اطمینان خریدار (ذی‌نفع)، نسبت به تضمین ایفای تعهدات فروشنده (ضمانت‌خواه) صادر می‌شود و خریدار درصورت تخلف فروشنده، می‌تواند مبلغ مندرج در ضمانت‌نامه را مطالبه کند. اصولاً ضمانت‌نامة بانکی را به گونه‌ای صادر می‌کنند که با اولین مطالبة ذی‌نفع، قابل پرداخت باشد. اما گاهی به دلیل تحریم‌های چند جانبه یا یکجانبه، ذینفع با عدم پرداخت وجه ضمانت‌نامه روبرو می‌شود؛ موضوعی که بازرگانان و بانک‌های ایرانی به کرات با آن مواجه شده‌اند. این تحریم‌‌ها براساس منشأ وضع آن که ممکن است سازمان بین‌المللی یا یک کشور باشد، موجد آثار متفاوتی بر ضمانت‌نامه هستند. همچنین تحریم گاهی به‌طور مستقیم بر ضمانت‌نامه تأثیر می‌گذارد و گاهی صرفاً ناظر بر قرارداد پایه است و این پرسش را پیش می‌آورد که آیا قانونی که تحریم را بر قرارداد پایه وضع کرده است، می‌تواند به ضمانت‌نامه نیز تسری ‌یابد یا خیر؟ این مطالعه با روش توصیفی تحلیلی نشان می‌دهد تحریم‌های چند جانبه و یک‌جانبه قلمرو اجرایی متفاوتی دارند و حسب شرایط، هر دو می‌توانند مانع پرداخت ضمانت‌نامه شوند. همچنین براساس محتوای مقررات تحریم، پرداخت و نیز تمدید ضمانت‌نامه با محدودیت‌ روبرو می‌شود، حتی اگر تحریم فقط ناظر به قرارداد پایه باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Effects of Economic Sanctions on Payment of Bank Guarantees

نویسندگان [English]

  • mohammad soltani 1
  • saideh ramezanineahd 2

1 Shahid Beheshti University

2 shahid beheshti university

چکیده [English]

Bank guarantee is one of the important international trade means which is issued to attract trust of purchaser (beneficiary), and to guarantee seller’s obligations. If the seller violates its obligations, purchaser will demand the amount of guarantee. Bank guarantees, basically, are issued in such a way that are payable with beneficiary’s first demand. In some cases, however, because of multilateral or unilateral sanctions, beneficiary could not be paid; this is frequently experienced by Iranian banks and traders. These sanctions based on their source that it would be an international organization or a state, would have different effects on guarantees. Sometimes sanctions have direct effect on guarantees and sometimes it would related to basic contract, and this raises this question that, does the law which put sanction on basic contract extent to guarantees? This paper shows that multilateral and unilateral sanctions have different scope to enforce, and base on this condition they would prevent the payment of guarantees. Base on sanctions regulations and their nature, they also would limit extension of guarantees even if they are only related to basic contract.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Multilateral Sanctions
  • Unilateral Sanctions
  • Bank Guarantee
  • Force Majeure
  • Public Order

ابراهیمی سالاری، تقی و مهسا شهابی کاسب و فاطمه احمدی (1392)؛ تأثیر تحریم‌‌ها بر بخش بانکداری، تجارت و انرژی در ایران، شرکت پژوهشی طرود شمال.

ابراهیمی، سید نصرالله و شادی اویار حسین(1391)؛ آثار تحریم بر اجرای قراردادهای بازرگانی بین‌المللی از منظر فورس‌ماژور، دانش حقوق مدنی، ش 2.

خوشرو، سعید، چند و چون تحریم‌های اقتصادی امریکا علیه ایران (1380)، اقتصاد انرژی، ش 26.

سلطانی، محمد (1395)؛ حقوق بانکی، چاپ سوم، نشر میزان.

سلطانی‫، محمد (1392)؛ مطالبة وجه ضمانت‌نامة بانکی، فصلنامة پژوهش حقوق خصوصی، سال دوم، ش 5.

شهبازی‌نیا، مرتضی (1380)؛ ضمانت‌نامه بانکی بین‌المللی، رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس.

شهبازی‌نیا، مرتضی (1383)؛ ماهیت حقوقی ضمانت‌نامه بانکی بین‌المللی و مقایسه آن با نهادهای سنتی، نامه مفید، شماره 43.

ضیایی، سید یاسر و علی‌رضا محمدی مطلق (1393)؛ تحریم اشخاص حقیقی از منظر حقوق بین‌الملل با تأکید بر تحریم برخی اتباع ایرانی، مجله حقوقی دادگستری، ش 88.

طباطبائی، سید احمد (1379)؛ ‫تحریم‌های اقتصادی شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه عراق و حقوق بشردوستانه»، ‫مجتمع آموزش عالی، ش 6.

کاتوزیان، ناصر (الف 1380)؛ حقوق مدنی: قواعد عمومی قرارداد‌ها (الف)، ‫جلد سوم، چاپ سوم، شرکت سهامی انتشار.

کاتوزیان، ناصر (ب 1380)؛ ‫حقوق مدنی: قواعد عمومی قرارداد‌ها (ب)، ‫جلد چهارم، چاپ سوم، شرکت سهامی انتشار.

کاشانی، سید محمود (1377)؛ ضمانت‌نامه بانکی، موسسه بانکداری ایران.

محبی، محسن (1384)؛ حل و فصل دعاوی ضمانت‌نامه‌های بانکی بین‌المللی، مجله پژوهش‌های حقوقی، ش 7.

مسعودی، علیرضا (1383)؛ ضمانت‌نامه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بانکی در حقوق ایران و تجارت بین‌‌‌الملل، شهر دانش.

مسعودی، علیرضا (1382)؛ ماهیت حقوقی ضمانت‌نامه‌‌‌‌‌‌های بانکی در ایران، مجله پژوهشهای حقوقی، ش 4.

یاوری‫، کاظم و رضا محسنی‫ (1388)؛ آثار تحریم‌های تجاری و مالی بر اقتصاد ایران‫: تجزیه و تحلیل تاریخی، مجلس و پژوهش، سال شانزدهم، بهار و تابستان، ش 61.

G. BASTID-BURDEAU (2003), Les embargos multilatéraux et unilatéraux et leur incidence sur l’arbitrage commercial internationale : Rev. arb., p. 753.

M. BRINDLE and R. COX (2004), law of bank payments, Third Edition, Sweet & Maxwell.

G. BURDEAU (1991), Les conséquences de la crise du Golfe {Persique} sur les relations économiques privées, In Les aspects juridiques de la crise et de la guerre du Golfe {Persique} : Colloque de CEDIN, Montchrestien, p. 415.

D. BURRIEZ (2017), Le dispositif national de gel des avoirs: discrète mais contestable mesure de police administrative en matière de lutte contre le terrorisme, RFDA, p. 139.

D. CARREAU (1996), Conclusions générales, in L’embargo : AEDBF, Belgium, p. 247.

R. CHEMAIN (2017), Répertoire de droit international, Sanctions économiques: contre-mesures, boycott, embargo, blocus.

B. CORTESE (2004), International economic sanctions as a component of public policy for conflict-of-laws purposes, in Les sanctions économiques en droit international (Economic Sanctions in international law) : Académie de droit international, Martinus Nijhoff Publishers, p. 717

R. ERGEC (1996), L’embargo et les droits nationaux, in L’embargo : AEDBF, Belgium, p. 125.

Ch. GAVALDA et J. STOUFFLET (1980), La lettre de garantie internationale : RTD com. p. 1

B. GRELON et Ch.-E. GUDIN (1991), Contrats et crise du Golfe {Persique} : JDI, p. 633

B. GRELON et Th. DAL FARRA (1994), Le sort des garanties financières en cas d’embargo : L’apport de la réglementation de l’embargo contre l’Irak : RD bancaire et bourse, p. 98

B. GUILLOCHEN (1994), Économie internationale, 3e éd, DUNOD.

M.-N. JOBARD-BACHELLIER, M. BOURASSIN et V. BREMOND (2007), Droit des sûretés : Sirey.

P. KAHN (1989), Les principes généraux du Droit Devant les Arbitres du Commerce International : JDI, p. 305.

P. KINSCH (1994), Le fait du prince étranger : LGDJ.

L. LANDY-OSMAN (1991), L’embargo des Nations Unies contre l’Irak et l’exécution des contrats internationaux : DPCI, p. 602.

H. LESGUILLONS (1997), Les lois Helms-burton et d’Amato : réaction de l’Union européenne : RDAI, p. 95.

Y. LOUSSOUARN, P. BOUREL et P. DE VAREILLES-SOMMIÈRES (2007), Droit international privé, 9e édition, Dalloz.

M. MARTIN (1980), Discussions, in FEDUCI, Les garanties bancaires dans les contrats internationaux : Colloque de Tours, Édition du Moniteur, p. 499.

J. MATRINGE (2004) Problèmes et Techniques De Mises en Oeuvre Des Sanctions Économiques de l’Organisation des  Nations Unies en Droit Interne, in Les Sanctions économiques en droit international (Economic Sanctions in international law) : Académie de droit international, Martinus Nijhoff Publishers, p. 637.

J. PÉRILLEUX (1996), L’embargo et le droit des obligations, in L’embargo : AEDBF, Belgium, p. 167.

Y. POULLET (1979), Les garanties contractuelles dans le commerce international : DPCI, p. 387

A. PRÜM (1994), Les garanties à première demande : Litec.

J. RIDEAU (2011), Traité sur le fonctionnement de l’Union européenne, Répertoire de droit européen / Accords internationaux.

T. ROSSI (1990), La garantie bancaire à première demande, Pratique des affaires, droit comparé, droit international privé : Méta éditions.

B.-G. SABEH-AFFAKI (1995), L’unification internationale du droit des garanties indépendantes : Thèse Paris II.

L. SIMONT (1984), Essai de classification des sûretés issues de la pratique, in FEDUCI, Les sûretés : Colloque de Bruxelles.

H. SYNVET (1996), L’embargo : aspects de droit bancaire, in L’embargo : AEDBF, Belgium, p. 211.

F. TERRÉ, Ph. SIMLER et Y. LEQUETTE (2005), Droit civil, Les obligations, 9e éd, Dalloz.

Ph. THÉRY (1998), Sûretés et publicité foncière, 2e éd, Puf.

H. VAN HOUTTE (1996), Les effets des sanctions économiques sur les contrats transnationaux, in L’embargo : AEDBF, Belgium, p. 189.

M. Vasseur (1995), Les conséquences du règlement communautaire du 7 décembre 1992 sur les garanties indépendantes consenties à l’Irak avant la crise du Golfe {Persique}, Dalloz, p. 43

M. VASSEUR (1990), obs. sous CA Paris, 7e ch., B, 12 oct. 1988 : Dalloz, somm. p. 206.

CA Paris, 14e ch., 22 mai 1965 : JCP G 1965, II, 14274 bis.

Cass. 1re civ., 24 févr. 1998 : Bull. civ. I, n˚ 69 ; Juris-Data n˚ 000823 ; JCP G 1998, I, 149, n˚ 10, obs. Ph. SIMLER et Ph. DELEBECQUE ; JDI 1998, p. 963, obs. A. JACQUEMONT.