نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی

2 کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبایی

3 کارشناس ارشد مدیریت صنعتی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

امروزه پاسخ متناسب با نیاز و ترجیحات مصرف‌کنندگان بازارهای خارجی، اساس رقابت در بازارهای بین‌المللی است. اهمیت کاهش وابستگی اقتصادی کشور به درآمدهای ارزی حاصل از صدور نفت و توجه ویژه به جایگاه صادرات کالاهای غیر نفتی کاملاً محسوس است. از این‌رو انتخاب صحیح بازار هدف به‌عنوان گام نخست شناخت خواسته‌ها و انتظارات مشتریان و در نتیجه لزوم شناسایی و اولویت-بندی بازارهای بالقوه صادرات به‌منظور توسعه صادرات کالاهای غیرنفتی بیش از پیش احساس می‌شود. محصولات کشاورزی نقش عمده‌ای در صادرات کالاهای غیرنفتی دارد و در بین آن‌ها پسته از اهمیت خاصی برخوردار است. متغیرهای اصلی تحقیق شامل تولید و تجارت پسته در جهان و ایران است که داده‌های آماری مربوطه از سازمان خواربار جهانی(FAO)، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارت جهاد کشاورزی و اداره کل گمرک استان یزد در فاصله زمانی 12 ساله (1393-1380) جمع‌آوری شده است. در این مقاله، پس از شناسایی بازارهای بالقوه محصول پسته و در نظرگرفتن معیارهای مناسب، بازارهای هدف با مدل تصمیم‌گیری چند معیاره مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفته است. وزن‌دهی به معیارها، از روش آنتروپی شانون و برای اولویت‌بندی بازارها از رویکرد TOPSIS فازی استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد کشورهای لوگزامبورگ، هنگ‌کنگ و روسیه به ترتیب در رتبه‌های اول تا سوم از بازارهای هدف محصول پسته استان یزد قرار دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Hybrid Fuzzy Approach Using AHP and Topsis Methods to Prioritize the Export Target Markets of Pistachio in Iran, Yazd

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohammad Ali Khatami Firouzabadi 1
  • Zohreh Dehdashti Shahrokh 1
  • Afshan Roshani 2
  • Ali Akhgari 3

1 Faculty member of Allameh Tabatabai University School of Management and Accounting

2 Master of Business Administration, University of Allameh Tabatabai

3 Master of Science in Industrial Management University of Allameh Tabatabai

چکیده [English]

Today, commercial enterprises have to interact with global markets in order to keep ahead of the competition. Basically, to reduce the national dependence on oil and gas exports, indeed we need meticulous attention to non-oil exports in Iran. The current study intends to prioritize the target markets of Iran’s pistachio by using qualitative and quantitative factors. The quantitative indices are derived from each target market through FAO and TRADEMAP statistical reports. The quality indicators include political, market potential, economic, cultural, legal and infrastructural factors which come from the experts of Yazd province by using paired comparisons questionnaire, therefore a numerical value was given to each quality description. According to the results, by using fuzzy TOPSIS approach, the export destinations in order of priority are Hong Kong, Germany, Luxembourg, Russia, Spain, China, the Netherlands, Italy, France and Belgium.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Prioritize / AHP / Fuzzy TOPSIS / Pistachio Target Markets

امجدی، افشین، محمدزاده، رویا و باریکانی، الهام (1389)، تعیین بازارهای هدف صادرات پسته و خرمای ایران با استفاده از الگوی تقاضای صادرات و روش غربال­گیری، مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 70، صص 193-235.

انویه تکیه، لورنس (1381)، بررسی سیستم تولید، بازاریابی و تجارت سیب در ایران مطالعه موردی استان آذربایجان غربی. رساله دکتری اقتصاد کشاورزی. دانشگاه تربیت مدرس.

چیذری، امیرحسین، ابوالحسنی یاسوری، سمیه(1390)،" بررسی مزیت­های نسبی و اولویت بندی بازارهای هدف کیوی صادراتی ایران"، اقتصاد کشاورزی و توسعه، موسسه پژوهش­های برنامه­ریزی و اقتصاد کشاورزی، شماره 76 ، صص 120-83.

حسینی، میرعبدالله(1385)، "تحلیل و برآورد ظرفیت های تجاری کالایی دوجانبه ایران با اعضای سازمان همکاری اقتصادی"، فرهنگ ویژه اقتصاد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،سال 19، شماره3.

حسینی، میرعبدالله،هومن، تقی(1386)، "مطالعه بازار جهانی خرما و بازارهای هدف خرمای صادراتی ایران"، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، موسسه پژوهش های برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی، سال پانزدهم، شماره 57.

رمضانیان، محمد رحیم، مرادی، محمود و عیسی زاده سراوانی، عادله(1391)، " اولویت­بندی بازارهای هدف صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران"، فصلنامه اقتصاد و تجارت نوین، شماره­های 29 و 30، صص 155- 179.

زنجیرچی، سید محمود (1390)، فرایند تحلیل سلسله مراتب فازی، انتشارات صانعی شهمیرزادی، تهران، چاپ اول.

فتحی، یحیی، (1384)، تجزیه و تحلیل بازارهای صادراتی (هدف) صادرات مزیت­دار کشور، مجله بررسی­های بازرگانی، شماره 11، صص 33- 20.

فهیمی فر، جمشید، ولدبیگی حسن، عابدیم، محمدرضا(1383)، "اولویت بندی بازارهای هدف محصولات منتخب پتروشیمی ایران"، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، شماره 31، صص 202-153.

کیگان، جی. وارن (1383)، "مدیریت بازاریابی جهانی"، (ترجمه عبدالحمید ابراهیمی)، چاپ دوم، تهران، دفتر پژوهش های فرهنگی (1999).

نجفی علمدارلو، حامد، حسنی، یوسف(1388)، "بررسی مزیت نسبی تولید، صادرات و شناسایی بازارهای هدف زیره سبز"، مجله تحقیقات اقتصاد کشاورزی،  شماره 3، صص 101-122.

ولی بیگی، حسن(1385)، "اولویت بندی بازارهای هدف صادراتی صنایع غذایی و موانع حضور در آن ها"، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، شماره 41، صص 89-53.

Aghdaie, A.S. (2009), “Investigating Effective Factors on Iran’s Pistachio Exportation.” International Journal of Marketing Studies, Vol. 1, No.2.

Akhtar Hossein, A. (2008), “Structural change in export demand function for Indonesia Estimation analysis and policy implications” School of economics, Politics and Tourism, the University of Newcastle, Newcastle, Australia.

Al Khalili, Mohammed I. (2002), “Selecting the appropriate project delivery method using AHP” International Journal of Project Management, No. 20, pp. 469-474.

Alev Taskin Gumus, (2008), “Evaluation of hazardous waste transportation firms by using a two step Fuzzy AHP and TOPSIS methodology” Expert Systems with Applications, pp. 1-8.

Alon, I. (2004), “International market selection for a small enterprise: a case study in international entrepreneurship” SAM Advanced Management Journal, Vol. 69, No.1, pp.2Amirteimoori, C. (2008), “An Investigation of Comparative Advantage of Pistachio” Journal of Agricultural Science & Technology, Vol. 10, pp. 395-403.

Andeson, P. and Strandskov, J. (1998), “International Market Selection: a cognitive mapping perspective” Journal of Global Marketing, Vol.11, No.3, pp. 65-84.

Buckley, P.J. and Ghauri, P.N. (1999), “The Internalization of the Firm” International Thomson Business Press: London

Carlisle, C.R. (1996), “Is the world ready for free trade?” Foreign Affairs, Vol. 75, No. 6.

Cavusgil, S.T., Kiyak, T. and Yeniyurt, S. (2004), “Complementary approaches to preliminary foreign market opportunity assessment: country clustering and country ranking” Industrial Marketing Management, Vol.33, pp. 607-17.

Cemal Zehir, Mahmut Köle, Hacer Yildiz, (2015), “The Mediating Role of Innovation Capability on Market Orientation and Export Performance: an Implementation on SMEs in Turkey” Procedia - Social and Behavioral Sciences Magazine, pp. 700 – 708.

Ekanem, E., Singh, S. P., Muhammad, S., Tegegne, F., & Akuley-Ameneyenu, A. (2001), “Differences in district extension leaders perceptions of the problems and needs of Tennessee small farmers”Journal of Extension.

Ellis, P. (2000), “Social ties and foreign market entry” Journal of International Business Studies, Vol.31, No.3, pp.443-70.

Ertugrul I., Karakasoglu N. (2007), “Performance evaluation of Turkish cement firms with fuzzy analytic hierarchy process and TOPSIS methods” Expert Systems with Applications, pp.1-14.

Fathi, Y. (2002), “Tariffs and non-tariffs barriers of Iran's export in goal markets” Institute of commerce research and study, Tehran, Iran.

Food and Agriculture Organization (FAO). (2015).Web page <www.fao.org>.

Goudarzi (2012), “Investigation the role of exchange rate volatility on Iranian pistachio” International journal of Agronomy and Plant Production., Vol 3, No. 3.

Harrell, G. D. and Keifer, R. O. (1981), “ Multinational strategic market portfolios” MSU Business Topics, Vol. 21, no.1, pp.5-15.

Hodgson, R. W. and Uyterhoeven, H.E.R. (1962), “Analyzing foreign opportunities” Harvard Business Review, pp.23-31.

Jaime E. Málaga. Gary W. Williams (2006),”Mexican agricultural and food export competitiveness” TAMRC International Market Research Report No.IM-01-06.

Jago J. R., (2012), “Export Sales & Marketing Manual” Minneapolis, MN: Export Institute Publication.

Kotler P. T., Armstrong, G. (2014), “Principles of Marketing” Pearson Publication, 16th Edition.

Khaksar Astaneh, H, Yaghoubi, H., and Kalateharabi (2014), “Determining Revealed Comparative Advantage and Target Markets for Iran’s Stone Fruits” Journal of agricultural Science and Technology (JAST), No. 16, pp. 253-264.

Kumar, A.B. Rai., Mathura Rai (2008), “Export of cucumber and gherkin from India: Performance, destinations, competitiveness and determinants.” Agricultural Economics Research Review, Vol. 21, pp.130-138.

Kumar, N.R., Mathura Rai. Performance (2007), “Competitiveness and determinants of tomato export from India” Agricultural Economics Research Review, Vol. 20, pp. 551-562.

Kurtila, M., Pesonen, M., Kangas, J. and Kajanus, M. (2000), “Utilizing the analytic hierarchy process (AHP) in SWOT analysis – a hybrid method and its application to a forest -certification case” Forest Policy Economics, pp. 41-52.

Mehrabi Boshrabadi, H., and Javan E. (2012),“Forecasting world market Structure of Iran’s pistachio exports” Journal of life science, No. 6, pp. 701-707.

Opricovice, S., Tzeng, G.H. (2004), “The Compromise Solution by MCDM Methods: A Comparative Analysis of VIKOR & TOPSIS” European Journal of Operation Research, No. 156, pp. 445- 455.

Run, Y.u., Junningcai Matthew K., Loke (2010), “The comparative advantage of Hawaii’s agricultural export to the US mainland market” No. 45, pp. 473–485.

Sarabia Francisco J. (1996), “model for market segments evaluation and selection” European journal of marketing, Vol.30, No.4, pp. 58-74.

Shrestha, Ram k., Alavalapati, Janaki R.R. and Kalmbacher, Robert S. (2004),”Exploring the potential for silvopasture adoption in south – central Florida: an application of SWOT - AHP method” Agricultural Systems, pp. 1-15.

Serin, V., & Civan, A. (2008), “Revealed comparative advantage and competitiveness: A case study for Turkey towards the EU” Journal of Economic and Social Research, No. 10, pp. 25-41.

Simkin Lyndon: Dibb Sally (1998), “prioritizing Target Markets” Marketing Intelligence & Planning, Vol. 16, No. 7, pp. 407-417.

Stobaugh, R.B. Jr (1996), “How to analyse foreign investment climates” Harvard Business Review, pp.100-8.

Trade statistics for international business development (2015).Web page <www.trademap.org>.

T. L. Saaty, (1980), “the Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation” McGraw Hill, New York.

Wood, Van R. and Robertson, Kim R. (2000), “Evaluating international markets: the importance of information by industry, by country of destination, and by type of export transaction” International Marketing Review, Vol. 17, NO. 1, pp. 34-55.