تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه تجارت صنعتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد دانشگاه غیرانتفاعی شهید اشرفی اصفهانی

2 استادیار اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی

3 کارشناسی ارشد دانشگاه غیرانتفاعی شهید اشرفی اصفهانی

چکیده

در عصر حاضر، فناوری اطلاعات و ارتباطات یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه اقتصادی و صنعتی کشورها بوده و به‌ویژه فناوری برتر ــ که در رشد و ترقی صنعت کشورها بسیار مؤثر است ــ در سبقت از دیگر رقبا در عرصه تجارت جهانی نقش بسزایی ایفا می‌کند. بنابراین، با توجه به اهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه تجارت صنعت، لازم است نقش آن در روابط تجاری صنعتی ایران و شرکای تجاری آن به تفکیک صنایع، براساس سطح فناوری تجزیه و تحلیل شود. این مطالعه جریان‌های تجاری دوجانبه صنایع ایران و شرکای برتر تجاری آن را در نظر گرفته و برای رفع ناهمگنی کشورهای انتخاب‌شده، از روش داده‌های تابلویی استفاده شده است. همچنین، الگوی مورد بررسی برای این هدف، با روش داده‌های تابلویی برای 18 کشور شریک برتر تجاری ایران در سال‌های 2011-2000 برآورد شده و نتایج این پژوهش نشان‌دهنده تأثیر مثبت و معنادار فناوری اطلاعات و ارتباطات بر الگوی تجاری این کشورها است. همچنین، تأثیری که  ICT بر تجارت صنایع با فناوری بالا می‌گذارد بیش‌تر از تجارت صنایع با فناوری پایین بوده و گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز اثر منفی فاصله جغرافیایی را جبران کرده و بر حجم تجارت میان کشورها می‌افزاید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Information and Communications Technology (ICT) on Trade Development of Industry

نویسندگان [English]

  • Shirin Arbabian 1
  • Mehdi Yazdani 2
  • Sedighe Khalili Ardeli 3
چکیده [English]

In recent years, information and communication technology has been introduced as one of the most important economic and industrial development factors in countries and especially high-tech industries. It was highly effective in promoting and growth of industry and for overtaking other competitors in the global business area. Therefore, according to the importance of information and communication of technology (ICT), in development of industries trade, it is necessary to analyze the role of it in industrial trade relations between Iran and its trading partners based on the level of technology. In order to resolve the imbalance among the selected countries, panel data method is used. The investigated model for this purpose, using panel data for 18 superior trading partners of Iran during 2011-2000 is estimated.
The results of this study indicate a positive and significant impact of ICT on business model of these countries. Also the impact of ICT on high-tech industries business is higher than low-tech industries business and development of information and communication technology compensates the negative effect of geographical distance and increases the volume of trade between countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Information and Communications Technology / Bilateral Trade / High Technology / Low Tecnology
ترابی، تقی و فرزانه حاجی حسنی، (1389)، "تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر یکپارچگی اقتصادی در کشورهای در حال توسعه منتخب"، فصلنامه مدلسازی اقتصادی، سال سوم، شماره 2، پیاپی 8، صص 172-153.

جهانگرد، اسفندیار، (1385)، "اقتصاد فناوری اطلاعات و ارتباطات"، مؤسسه مطالعات و پژوهش­های بازرگانی، چاپ اول.

دهقان، اعظم، (1388)، "تأثیر مخارج فناوری اطلاعات و ارتباطات بر بهره­وری نیروی کار و رشد اقتصادی، کشورهای منتخب در دوره 2006-2000، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان.

طیبی، سیدکمیل، جباری، امیر، شاطری، محمدرضا و میثم کوچک‑زاده، (1386)، "بررسی میزان تأثیر استفاده از اینترنت بر جریان صادرات (مطالعه تجربی 8 کشور منتخب عضو اتحاد"آسه آن+3"وایران"، پژوهش‌های اقتصادی ایران، زمستان 1386، شماره 33 (علمی-پژوهشی)، (24 صفحه- از 105 تا 128).

کریمی هسنیجه، حسین و سید­کمیل طیبی، (1386)، "تأثیر کاربران اینترنتی بر جریان­های تجاری سازمان تجارت جهانی"، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، سال نهم، شماره 33، زمستان 1386، صفحات 195-183.

کمیجانی، اکبر و محمود محمودزاده، (1387)، "نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در رشد اقتصادی ایران (رهیافت حسابداری رشد)"، پژوهشنامه اقتصادی، دوره 8، شماره 2، صفحات 107-57.

گمرک جمهوری اسلامی ایران، آمارهای مربوط به صادرات و واردات سال­های مختلف.

مشیری، سعید و جهانگرد، اسفندیار،(1383)، "فناوری اطلاعات و ارتباطات(ICT) و رشد اقتصادی در ایران"، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، شماره 19، تابستان 1383، صفحات 78-55.

میرعسگری، سیدرضا، (1387)، "ارزیابی اثر گسترش تجارت الکترونیک از طریق اینترنت بر جریان-های تجاری"، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، اصفهان.

Anderson, J.E.; van Wincoop, E. (2003): Gravity with Gravitas: A  Solution to the Border Puzzle. The American Eonomic Review, vol. 93, no.  1pp 170-192.

Chen, D, (2004), "Gender Equality and Economic Development": the Role for Information and Communication Technologies the World Bank, Washington DC, 20433.

Demirkan, H., M. Goul, R. J. Kauffman, and D. M. Weber. (2009), "Does Distance Matter? The Influence of ICT on Bilateral Trade Flows." Proceedings of the Second Annual SIG GlobDev Workshop, Phoenix USA.

Farahani, Tayebeh and Reza Parvardeh, (2012), "The Impact of ICT on Trade in Persian Gulf Countries", Iranian Economic Review, Vol.16, No.32, Spring 2012.

Freund, C. and D. Weinhold, (2004),"The effect of the Internet on international trade." Journal of International Economics 62: 171 – 189.

Freund, C, Weinhold, D, (2000), "The effect of the Internet on international trade", Federal Reserve Board of Governors International Finance Working paper, 693.

Franziska Thiemann, Euan Fleming, and Rolf A.E. Mueller, (2012), "Impact of information and communication technolFogy (ICT) on international trade in fruit and vegetables: A gravity model approach", Selected Paper prepared for presentation at the International Association of Agricultural Economists (IAAE) Triennial Conference, Foz do Iguaçu, Brazil, 18-24 August, 2012.

Feenstra, R. and Markusen, J. A. (2001), "Using the Gravity Equation to Differentiate among Alternative Theory of Trade", Canadian Journal of Economics, Vol, 34, No, 2, PP.430-447.

ITU, (2012), "World Telecommunication Indicators": International Telecommunication Union.

Jorgenson, D. W. (2001), "Information Technology and the U.S. Economy." The American Economic Review, Vol. 91, No.1: 1-32.

Kalbasi, H, (2001), "The Gravity Model and Clobal Trade Flows, Paper Presented at the 75th International Conference on Policy Modeling for European and Global Issues, Brussels. Juley 5-7.

Laurens, C., (1988), "The role of R&D in high technology trade: An  empirical analysis", Atlantic Economic Journal, 4, pp. 32-77.

Lall, S, (2000), "The Thechnologyical Structure and Performance of Developing Country Manufactured Exports", 1985-1998", Oxford Development Studies, 28 (3), 337-370.

Laursen, K and Salter, A, (2002), "The Fruits of Intellectual Production: Economic and Scientific Specialization among OECD Countries", SEWP 78, Brighter, SPRO University of Sussex.

Lirong, Li., Hiranya, K. Nath, (2013), "Information and Communications Technology (ICT) and Trade in Emerging Market Economies", Department of Economics and International Business, Sam Houston State University, Huntsville, TX 77341 - 2118.

Nordhaus, W.D. (2001), "The Progress of Computing, Cowles Foundation", Yale University, New Haven.

OECD, (2003), ANBERD and STAN databases

Pardhan, J. (2002), “IT in Nepal: What Role For Government”, EJISDC, 8(3), pp. 1-11.

Pohjola, M, (2001), "Information Technology and Economic Growth": a Cross Country Analysis in: United Kingdom, Oxford University Press, Oxford.

Quah, D, (2003), "Digital Goods and the New Economy", Discussion Papers form Center for Economic Performance, London School of Economics and Political Science.

Timmis, Jonathan, (2012), "Internet Adoption And Firm Exports: A New Instrumental Variable Approach", University of Nottingham.

UNCTAD, (2003), "Information Economy Report 2003-2004", United Nations, New York and Geneva.