موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی پژوهشنامه بازرگانی 1735-0794 29 116 2025 09 23 Forecasting Target Markets for Iranian Dried Fruits and Nuts Exports: A Hybrid LSTM-SVR Prediction Model Approach آینده‌نگری از بازارهای هدف صادراتی خشکبار ایران: رویکرد مدل پیش بینی هیبریدی LSTM-SVR 1 42 730603 10.22034/ijts.2025.2062414.4150 FA مجتبی ضیایی مهر دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، ساری، ایران سید مجتبی مجاوریان استاد،‌عضو هیات علمی، گروه اقتصاد کشاورزی- دانشکده مهندسی زراعی- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری 0000-0003-4821-1539 فواد عشقی استادیار ، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری رضا قاسمی نجف‌آبادی استادیار، گروه آمار، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2025 06 01 The objective of this research is to forecast the economic environment of potential partners for Iran’s dried fruit trade. By combining deep learning (DL) and support vector regression (SVR) to analyze key market variables, the study enhances prediction accuracy and provides an efficient tool for strategic decision-making in the trade sector. Time-series data—including average import tariffs, domestic and foreign investment levels, inflation rates, and exchange rates for 12 selected countries from 1984 to 2024—were collected from internal and external databases. This data was then used to predict the research variables for the period from 2025 to 2033. The forecasting model was implemented in Python, and its accuracy was evaluated using the mean absolute error (MAE) metric, which yielded a value of 0.104, indicating high precision in predicting the research variables. To implement the forecasting model, specialized coding based on deep neural networks and support vector regression was developed. By leveraging advanced machine learning libraries such as TensorFlow, a hybrid prediction model was efficiently constructed. Optimization techniques, including hyperparameter tuning and overfitting management, were applied to improve the model’s accuracy and efficiency in forecasting key variables of the dried fruit export market. The results revealed that infrastructural variables and economic stability exhibit the strongest correlation with export market attractiveness for prioritizing Iran’s dried fruit export markets. Moreover, based on the findings, the markets of the United States, the United Kingdom, France, and Canada are identified as the most attractive future export destinations for Iranian dried fruits. The outcomes of this research can inform trade policymaking in Iran and assist traders in making strategic market development decisions. هدف این پژوهش، آینده نگری محیط اقتصادی شرکای بالقوه تجارت خشکبار ایران می‌باشد. ترکیب یادگیری عمیق و رگرسیون بردار پشتیبانی برای تحلیل متغیرهای کلیدی بازار، دقت پیش‌بینی را افزایش داده و ابزاری کارآمد برای تصمیم‌گیری استراتژیک در حوزه تجارت فراهم می‌کند. داده‌های سری زمانی از جمله میانگین تعرفه وارداتی، میزان سرمایه گذاری داخلی و خارجی، نرخ تورم و نرخ برابری ارز برای ۱۲ کشور منتخب، طی سال های 1984 تا 2024 از پایگاه های داده داخلی و خارجی گردآوری و برای پیش بینی متغیرهای پژوهش در بازه 2025 تا 2033 استفاده شده است. برای تخمین مدل پیش‌بینی از Python بهره‌برداری شد.<span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: FA;"> نتایج ارزیابی دقت مدل با استفاده از معیار MAE با مقدار 104/0 نشان‌دهنده دقت بالای مدل در پیش‌بینی متغیرهای تحقیق است. جهت پیاده‌سازی مدل پیش‌بینی، از کدنویسی تخصصی مبتنی بر شبکه‌های عصبی عمیق و رگرسیون بردارپشتیبان استفاده شده است. با بهره‌گیری از کتابخانه‌های پیشرفته یادگیری ماشین نظیر TensorFlow ، معماری مدل پیش بینی هیبریدی را به‌صورت کارآمد پیاده‌سازی کرده و با اعمال تکنیک‌های بهینه‌سازی مانند تنظیم هایپرپارامترها و مدیریت برازش، دقت و کارایی مدل را در پیش‌بینی متغیرهای کلیدی بازار صادرات خشکبار ارتقاء داده‌اند. نتایج نشان داد که متغیرهای زیرساختی و ثبات اقتصادی بیشترین همبستگی را با جذابیت بازار صادراتی جهت اولویت بندی بازارهای صادرات خشکبار ایران دارند. بر این اساس، بازارکشورهای آمریکا، انگلیس، فرانسه و کانادا جذاب‌ترین بازارهای صادراتی آینده برای صادرات خشکبار ایران محسوب می‌شوند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند در سیاست گذاری های تجاری ایران، تصمیم گیری های تجار در زمینه توسعه بازارمورد استفاده قرار گیرد.

https://pajooheshnameh.itsr.ir/article_730603_6c9f760753ee08d34537c021d26b2da4.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی پژوهشنامه بازرگانی 1735-0794 29 116 2025 09 23 An Analysis of Marketing Challenges and Opportunities in Developing Markets for Halal Products as Emerging Islamic Economies بررسی چالش‌ها و فرصت‌های بازاریابی در بازارهای درحال‌توسعه محصولات حلال به‌عنوان اقتصادهای نوظهور اسلامی 42 70 730602 10.22034/ijts.2025.2061718.4144 FA علیرضا شمس گروه مدیریت بازرگانی ،واحد بین المللی کیش، دانشگاه‌ازاد اسلامی، کیش،ایران علیرضا روستا گروه مدیریت بازرگانی،واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی،شهر قدس، ایران. 0000-0001-8981-4374 فرزاد آسایش گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه ازاد اسلامی، شهر قدس، ایران Journal Article 2025 05 25 Emerging Islamic economies, characterized by large populations and high economic growth rates, represent key m\arkets for the development of the halal products industry. This study explores the challenges and opportunities of marketing halal products in developing markets and proposes optimal strategies for success. This research employs a qualitative approach, drawing on in-depth interviews with industry experts, secondary data analysis, and examination of industry reports to gather comprehensive insights into the trends, challenges, and opportunities in these markets. Data analysis was conducted using the grounded theory method with the aid of MAXQDA software. The study reveals that the main marketing challenges for halal products in emerging economies include the lack of harmonized halal standards, underdeveloped logistical infrastructure, limited digital marketing capabilities, and competition from international brands. Simultaneously, significant opportunities were identified, such as the growth of e-commerce, increased international investment, increasing global demand for halal products, and the emergence of advanced technologies in the halal industry. The findings suggest that developing effective marketing strategies focused on halal certification standardization, strengthening distribution networks, leveraging digital technologies, and expanding international collaborations can help increase the market share of halal brands in emerging economies. This study offers actionable insights to support policymakers and industry stakeholders in enhancing the global presence of halal products. اقتصادهای نوظهور اسلامی با جمعیت گسترده و نرخ رشد اقتصادی بالا، بازارهای مهمی برای توسعه صنعت محصولات حلال به شمار می‌روند. این پژوهش به بررسی چالش‌ها و فرصت‌های بازاریابی این محصولات در بازارهای درحال‌توسعه پرداخته و استراتژی‌های بهینه را ارائه می‌دهد. این مطالعه از رویکرد کیفی بهره گرفته و با استفاده از تحلیل مصاحبه‌های عمیق با متخصصان صنعت، بررسی داده‌های ثانویه و تحلیل گزارش‌های صنعتی، اطلاعات جامعی درباره روندها، چالش‌ها و فرصت‌های موجود در این بازارها گردآوری کرده است. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد و نرم‌افزار MAXQDA انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مهم‌ترین چالش‌های بازاریابی محصولات حلال در اقتصادهای نوظهور شامل عدم هماهنگی استانداردهای حلال، ضعف زیرساخت‌های لجستیکی، مشکلات بازاریابی دیجیتال و رقابت برندهای بین‌المللی است. درعین‌حال، فرصت‌های مهمی نظیر رشد تجارت الکترونیک، توسعه سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی، افزایش تقاضای جهانی برای محصولات حلال و ظهور فناوری‌های نوین در صنعت حلال شناسایی شد. طبق نتایج پژوهش، توسعه استراتژی‌های بازاریابی مؤثر از طریق استانداردسازی گواهینامه‌های حلال، تقویت شبکه‌های توزیع، استفاده از فناوری‌های دیجیتال و گسترش همکاری‌های بین‌المللی می‌تواند به افزایش سهم بازار برندهای حلال در اقتصادهای نوظهور کمک کند. این پژوهش راهکارهایی برای تقویت حضور محصولات حلال در بازارهای جهانی ارائه می‌دهد که می‌تواند به سیاست‌گذاران و فعالان اقتصادی در این صنعت کمک کند.

https://pajooheshnameh.itsr.ir/article_730602_846a6cd5242ad9c4e8eea0621a9cf252.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی پژوهشنامه بازرگانی 1735-0794 29 116 2025 09 23 A Pathology of the Standardization Process for Eliminating Foreign Exchange Obligations in Iran: An Accounting and Financial Reporting Perspective آسیب‌شناسی فرآیند استانداردگذاری رفع تعهد ارزی در ایران از منظر حسابداری و گزارشگری مالی 71 95 730604 10.22034/ijts.2025.2066089.4166 FA بهار ذاکری گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. 0009-0009-2550-8699 مژگان صفا استادیار، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. 0000-0002-7245-8753 سیدعباس برهانی گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. 0000-0002-6790-3410 Journal Article 2025 07 16 In recent years, the Central Bank of Iran has adopted the policy of eliminating foreign exchange commitments as a measure to control and manage the country’s foreign currency resources. However, the absence of transparent accounting standards and institutional coherence in implementing this policy has created multiple challenges for exporting companies, auditors, and supervisory bodies. These challenges have led to reduced transparency, weakened comparability of financial reports, and diminished effectiveness of currency policies. Therefore, the purpose of this study is to diagnose the challenges and shortcomings of the standardization process of eliminating foreign exchange commitments in Iran. The study was conducted with a qualitative approach using thematic analysis. Data were collected through semi-structured interviews with 16 experts in accounting, auditing, and financial policymaking, selected using a snowball sampling method. The analysis was performed through open, axial, and selective coding. The findings indicate that the process of eliminating foreign exchange commitments faces five main themes: weak theoretical and regulatory framework, institutional inconsistencies and inter-organizational conflicts, inefficiencies in financial reporting, structural and operational challenges, and shortcomings in professional training and capacity building. Each theme is supported by axial and conceptual codes that reveal the root causes of inefficiency in standardization. The existence of serious gaps in accounting standards related to foreign exchange commitments, together with inter-sectoral conflicts, highlights the urgent need to reform the regulatory framework and develop specific standards in this field. A significant practical implication of this research is the necessity of designing a dedicated accounting standard for eliminating foreign exchange commitments. The findings further show that the absence of such a standard has led to inconsistent interpretations by companies and auditors. Therefore, the Auditing Organization and the Accounting Standards Board, in cooperation with the Central Bank, must develop a national standard that explicitly addresses foreign currency translation methods, timing of revenue recognition, and full disclosure of the repatriation of export proceeds. در سال‌های اخیر، سیاست رفع تعهد ارزی به‌عنوان ابزار کنترلی بانک مرکزی برای مدیریت منابع ارزی کشور در دستور کار قرار گرفته است. با این حال، فقدان استانداردهای شفاف حسابداری و عدم انسجام نهادی در اجرای این فرآیند، چالش‌های متعددی را برای شرکت‌های صادرکننده، حسابرسان و نهادهای ناظر به‌وجود آورده است. این چالش‌ها منجر به کاهش شفافیت، کاهش قابلیت مقایسه گزارش‌های مالی و تضعیف کارایی سیاست‌های ارزی شده‌اند. لذا هدف این پژوهش، آسیب‌شناسی فرآیند استانداردگذاری رفع تعهد ارزی در ایران است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه حسابداری، حسابرسی و سیاست‌گذاری مالی، گردآوری و با تکنیک کُدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شده‌اند. خبرگان مصاحبه شونده 16 نفر می‌باشند که به روش گلوله برفی انتخاب شدند. یافته‌ها نشان می‌دهند که فرآیند رفع تعهد ارزی با پنج تم اصلی مواجه است: ضعف چارچوب نظری و مقرراتی، ناهماهنگی نهادی و تضاد بین سازمانی، ناکارآمدی در گزارشگری مالی، چالش‌های اجرایی و ساختاری، کاستی در آموزش و توانمندسازی حرفه‌ای. هر یک از این تم‌ها با مجموعه‌ای از کُدهای محوری و مفهومی حمایت شده و به تبیین ریشه‌ای ناکارآمدی استانداردگذاری می‌پردازند. وجود خلاء جدی در حوزه استانداردهای حسابداری مرتبط با رفع تعهد ارزی و تعارضات بین بخشی، ضرورت بازنگری در نظام نظارتی و تدوین استانداردهای خاص در این حوزه را آشکار می‌کند. یکی از نتایج اجرایی مهم در این راستا ضرورت تدوین یک استاندارد اختصاصی برای رفع تعهد ارزی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نبود یک استاندارد حسابداری مستقل و شفاف در این زمینه منجر به برداشت‌های متفاوت شرکت‌ها و حسابرسان شده است و سازمان حسابرسی و هیئت تدوین استانداردهای حسابداری باید با همکاری بانک مرکزی، یک استاندارد ملی در حوزه رفع تعهد ارزی تدوین کنند و این استاندارد باید به صراحت روش‌های تسعیر ارز، زمان شناسایی درآمد و افشای کامل فرآیند بازگشت ارز صادراتی را مشخص نماید.

https://pajooheshnameh.itsr.ir/article_730604_9e8b37313336ac21d647e429a423d7d5.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی پژوهشنامه بازرگانی 1735-0794 29 116 2025 09 23 Designing an Export Model for Petroleum Products to Afghanistan طراحی مدل صادرات فرآورده‌های نفتی به کشور افغانستان 96 111 730601 10.22034/ijts.2025.2060455.4141 FA حسن پورعلی دانشجوی دکتری، مدیریت بازرگانی- بازاریابی،گروه علمی مدیریت، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران 0009-0005-3891-2587 علی حسین زاده استادیار مدیریت دولتی،‌ ، گروه علمی مدیریت ، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران هدا جان نثاراحمدی استادیار گروه علمی مدیریت ، واحد تربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران Journal Article 2025 05 12 Exporting petroleum products is one of the most effective strategies for reducing reliance on crude oil sales and generating added value. Despite Afghanistan's substantial demand for these products, Iran's exports to this market have lacked a structured and optimized model. Moreover, inconsistent supply has led to suboptimal market utilization, weakening Iran's competitive position against rival suppliers. This study employs a qualitative methodology utilizing the grounded theory approach of Strauss and Corbin, to design and propose an optimized model for exporting petroleum products to Afghanistan. Data were collected through library research and in-depth interviews with 13 industry experts, including government officials, private-sector managers, and Iranian and Afghan petroleum export traders. The findings identify key categories across various dimensions of the model, offering a fresh perspective on petroleum product exports to Afghanistan. The findings indicate that the core of the model is formed by two critical yet previously neglected aspects in Iran's export methods: continuous supply and strategic pricing. Additionally, leveraging the capabilities of Iran’s private sector is a fundamental pillar of the model, aiming to capture a larger share of Afghan demand while strengthening Iran’s market position. Ultimately, this research contributes to the expansion of petroleum product exports to Afghanistan, thereby reinforcing Iran’s position in the competitive Afghan market. صادرات فرآورده‌های نفتی یکی از بهترین روش‌های مقابله با خام فروشی و ایجاد ارزش افزوده است. بازار فرآورده‌های نفتی کشور افغانستان علیرغم نیاز بسیار زیاد موجود در آن کشور به فرآورده‌های نفتی، به دلیل عدم پیروی صادرات فرآورده‌های نفتی ایران به مشتریان از یک مدل مشخص و همچنین عدم استمرار و ثبات در عرضه، هیچ‌گاه به خوبی تأمین نشده و در واقع در رقابت با سایر رقبا از این بازار و پتانسیل موجود در‌ آن بهر‌ه‌برداری مطلوبی نشده است. در این مقاله با بهره‌گیری از تئوری داده‌بنیاد، مدلی در جهت صادرات فرآورده‌های نفتی به کشور افغانستان طراحی و ارائه شده است. این پژوهش از نوع کیفی است و با بکارگیری رویکرد تئوری داده‌بنیاد ره‌یافت استراوس و کوربین انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و همچنین مصاحیه‌های عمیق با جامعه آماری شامل 13 نفر از خبرگان حوزه صادرات فرآورده‌های نفتی، مدیران دولتی و خصوصی مرتبط استانی و مرزی و تجار ایرانی و افغانستانی استخراج شده است. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; mso-ansi-font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">یافته‌های مقاله حاکی از آن است که آنچه در صادرات فرآورده‌های نفتی به افغانستان مهم بوده و هسته اصلی این مدل را تشکیل می‌دهد عرضه مستمر فرآورده و توجه به قیمت‌گذاری است که در روش‌های قبلی صادرات از داخل کشور کمتر به آن توجه شده است. ضمن اینکه بهره‌مندی از توان بخش خصوصی توانمند به منظور تأمین بخشی از نیاز کشور افغانستان و افزایش سهم بازار ایران در آن کشور نیز از نتایج طراحی این مدل می‌باشد.

https://pajooheshnameh.itsr.ir/article_730601_25d3feb14f11401bb830eeb5245d2ac4.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی پژوهشنامه بازرگانی 1735-0794 29 116 2025 09 23 چابکی بازاریابی، تحول دیجیتال، صنعت بانکداری، بانک صادرات ایران ارائه مدل پارادایمیک چابکی بازاریابی مبتنی بر تحول دیجیتال در صنعت بانکداری (مورد مطالعه : بانک صادرات ایران) 112 145 729167 10.22034/ijts.2025.2065500.4161 FA محمد حسین‌پورشال گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0002-0197-7502 شادان وهاب‌زاده‌منشی گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ( نویسنده مسئول) 0000-0001-5028-6631 زهرا علی پور درویشی گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-5546-7159 عبدالحسین کرم‌پور گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-5447-8929 Journal Article 2025 07 10 In the era of digital transformation, the dynamic nature of competitive environments in the banking industry has made the adoption of agile marketing approaches a strategic necessity for organizational survival and growth. This applied-developmental study aims to develop a paradigmatic model of marketing agility based on digital transformation in the banking sector, with a particular focus on Bank Saderat Iran. Participants included both oth theoretical experts (university professors in marketing management and information technology) and practical experts (senior managers and marketing officers from Bank Saderat). They were selected through theoretical sampling until theoretical saturation was achieved, resulting in a final sample of 12 participants. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using the grounded theory method with MaxQDA software. Based on the qualitative findings, a fuzzy Delphi questionnaire comprising 11 dimensions and 70 items was developed to screen and validate the identified indicators. The analysis revealed that causal conditions—namely, organizational agility, human resource agility, and modern digital approaches—shape the core phenomenon of marketing agility. Furthermore, the core phenomenon, combined with contextual conditions (digital transformation in the banking sector) and intervening conditions (digital banking barriers), contributes to the formulation of digital marketing strategies. These strategies ultimately lead to outcomes such as improved financial performance, enhanced innovation, development of the banking industry, and improved customer experience. در عصر تحول دیجیتال، پویایی محیط‌های رقابتی صنعت بانکداری، اتخاذ رویکردهای چابک در بازاریابی را به ضرورتی راهبردی برای بقا و رشد سازمان‌ها بدل ساخته است. پژوهش حاضر با رویکردی کاربردی-توسعه‌ای و با هدف ارائه مدل پارادایمیک چابکی بازاریابی مبتنی بر تحول دیجیتال در صنعت بانکداری با تمرکز بر بانک صادرات ایران انجام شده است. مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان نظری (اساتید دانشگاه در حوزه‌های مدیریت بازاریابی و فناوری اطلاعات) و خبرگان تجربی (مدیران ارشد و مسئولان بازاریابی بانک صادرات) بودند که با روش نمونه‌گیری نظری و تا رسیدن به اشباع نظری، در نهایت ۱۲ نفر در این پژوهش مشارکت نمودند. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش داده‌بنیاد و نرم‌افزار Maxqda تحلیل شد. در ادامه بر اساس یافته‌های تحلیل کیفی، پرسشنامه دلفی فازی شامل ۱۱ بعد و ۷۰ گویه تدوین گردید و به‌منظور غربالگری شاخص‌ها مورد استفاده قرار گرفت. نتایج تحلیل‌ها نشان دادند که شرایط علی ( چابکی سازمانی، چابکی منابع انسانی و رویکردهای نوین دیجیتال) بر پدیده محوری ( چابکی بازاریابی) تاثیرگذارند. پدیده محوری، شرایط زمینه‌ای (تحول دیجیتال در صنعت بانکداری) و شرایط مداخله‌گر (موانع بانکداری دیجیتال) بر تدوین راهبردهای بازاریابی دیجیتال مؤثرند و این راهبردها در نهایت منجر به پیامدهایی نظیر بهبود عملکرد مالی، ارتقاء نوآوری، توسعه صنعت بانکداری و ارتقاء تجربه مشتری خواهند شد.

https://pajooheshnameh.itsr.ir/article_729167_7a3d66382d6ccddf047873337e6d7dd4.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی پژوهشنامه بازرگانی 1735-0794 29 116 2025 09 23 Design and Validation of an Evaluation Model for New Startup Ideas in Knowledge-Based Companies: A Focus on Marketing and Sales Performance طراحی و اعتبارسنجی مدل ارزیابی ایده‌های نو استارتاپی در شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه عملکرد بازاریابی و فروش 146 183 730605 10.22034/ijts.2025.2066206.4168 FA الهام فروزنده گروه مدیریت بازرگانی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران 0009-0005-6006-238X مقتدالانام روانبخش گروه مدیریت بازرگانی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران 0009-0005-9096-3488 محسن ترابیان گروه ریاضی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. 0000-0001-9682-6226 Journal Article 2025 07 17 <span style="font-size: 11.0pt; line-height: 115%; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">This study aimed to design and validate an evaluation model for new startup ideas in knowledge-based companies, focusing on marketing and sales performance. In terms of purpose, it is an applied-developmental study, and in terms of data collection, it is a descriptive survey with a cross-sectional approach. An exploratory mixed-methods research design was employed. The participant population consisted of both theoretical experts (marketing professors) and empirical experts (managers of knowledge-based companies). Using theoretical sampling, 12 experts were selected for the qualitative phase after reaching theoretical saturation. For the quantitative phase, the perspectives of managers and marketing/sales experts from knowledge-based companies were gathered, with a sample size of 130 determined by power analysis. Cluster random sampling was used in the quantitative phase. <span style="font-size: 11.0pt; line-height: 115%; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">Data analysis in the qualitative phase was performed using the grounded theory method in MAXQDA software, and in the quantitative phase, the partial least squares method in SmartPLS software was applied. Based on the research paradigm model, it was determined that causal conditions—including the creation of new ideas, open innovation (idea absorption), idea sharing and collaboration, and the application of new ideas—influence the core phenomenon (evaluation of new ideas). <span style="font-size: 11.0pt; line-height: 115%; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">The results also showed that the central phenomenon, alongside contextual conditions (digital and technological marketing platforms and entrepreneurial and innovative marketing culture) and intervening conditions (issues of ownership of new ideas) affect strategies and actions (strategy for evaluating new ideas). Finally, the research findings showed that the aforementioned strategies and actions lead to outcomes such as enhanced marketing performance and sales performance مطالعه حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی مدل ارزیابی ایده‌های نو استارتاپی در شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه عملکرد بازاریابی و فروش انجام شد. این مطالعه از نظر هدف یک پژوهش کاربردی-توسعه‌ای است و از نظر شیوه گردآوری داده‌ها یک پژوهش توصیفی است با رویکرد پیمایش مقطعی می‌باشد. برای دستیابی به هدف از طرح پژوهش آمیخته اکتشافی استفاده گردید. جامعه مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان نظری (اساتید بازاریابی) و خبرگان تجربی (مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان) است. با روش نمونه‌گیری نظری و پس از رسیدن به اشباع نظری در نهایت 12 نفر از خبرگان در بخش کیفی مشارکت کردند. در بخش کمی نیز از دیدگاه مدیران و کارشناسان بازاریابی و فروش شرکت‌های دانش‌بنیان استفاده شد و اندازه نمونه با روش تحلیل توان 130 نفر برآورد گردید. نمونه‌گیری بخش کمی با روش خوشه‌ای-تصادفی صورت پذیرفت. تحلیل داده‌ها در بخش کیفی با روش گراندد تئوری در نرم‌افزار Maxqda و در بخش کمی با روش حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار Smart PLS انجام شد. براساس مدل پارادایمی پژوهش مشخص گردید شرایط علی ( خلق ایده‌های نو، نوآوری باز (جذب ایده)، تسهیم و تشریک ایده‌ها و بکارگیری ایده‌های نو) بر پدیده محوری (ارزیابی ایده‌های نو) اثرگذارند. همچنین نتایج نشان داد که پدیده محوری، شرایط زمینه‌ای ( بسترهای بازاریابی دیجیتال و فناورانه و فرهنگ بازاریابی کارآفرینانه و نوآورانه) و شرایط مداخله‌گر (مسائل مالکیت ایده‌های نو) بر راهبردها و اقدامات (استراتژی ارزیابی ایده‌های نو) تاثیرگذارند. در نهایت دستاوردهای پژوهش نشان داد راهبردها و اقدامات مذکور منجر به پیامدها (عملکرد بازاریابی و عملکرد فروش) می‌شوند.

https://pajooheshnameh.itsr.ir/article_730605_b45274e2f4706baffee6a17c8f8d186b.pdf