نظام حقوقی خاص ورشکستگی بان‌کها؛ چرایی و چارچوب حقوقی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

تفاوت‌های اساسی بانک‌ها با سایر شرکت‌های تجاری، در کنار کاستی‌های و مشکلاتی که نظام عام ورشکستگی شرکت‌ها برای رسیدگی به امر ورشکستگی بانک‌ها دارد، قانونگذاران را متوجه خلأهای قوانین عام ورشکستگی در مواجهه با بحران‌های بانک‌ها و برای حفظ ثبات مالی کرده است. این خلأها هنگام بحران‌های بانکی بیشتر حس شده است؛ به طوری‌که بعد از بحران مالی جهانی در سال 2008 توجه بیشتری به نظام خاص ورشکستگی بانک‌ها جلب شد. از این رو طراحی نظام خاص ورشکستگی بانک‌ها به ویژه تنوع بخشیدن به ابزارهای حل و فصل بانک و تقویت ساز‌و‌کارهای نظارتی از بحث‌های روز حقوق ورشکستگی است. نظام حقوقی ورشکستگی بانک‌ها باید پیشگیری از ورشکستگی، نظارت بانکی، بازسازی، حل و فصل بانک‌های در معرض بحران و تصفیه بانک ورشکسته را مورد توجه قرار داده و به موضوع توقف بانک‌های چند ملیتی نیز بپردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Bankruptcy; Why a Special Legal Regime for Banks and the Legal Framework

نویسندگان [English]

  • Hossein simaie sarraf 1
  • Vahid Amini 2
1 faculty of law, Shahid Beheshti University
2 Faculty of Law, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Significant differences between banks and other trading companies and the shortcomings and problems of corporate bankruptcy regime to deal with the bank bankruptcies, have attracted the lawmakers’ attentions to the gaps in general bankruptcy regime and the way of maintaining the financial stability. These gaps have become more pronounced during the banking crisis, therefore after the 2008 world financial crisis, more attentions have been paid to the special bankruptcy regime. For these reasons, designing a special bank bankruptcy regime, especially diversifying bank resolution tools and strengthening the supervisory system, is one of the recent issues on the bankruptcy law. The legal framework of the bank bankruptcy should consider bankruptcy prevention, banking supervision, recovery and resolution of the banking crisis, liquidation of assets and insolvency of the multinational banks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Insolvency / Bankruptcy / General Bankruptcy Regime / Special Banks BankRuptcy Regime
بیابانی زینب (1396)، بررسی ورشکستگی بانکی و نظام گزیر در نظام مالی ایران»، مجموعه مقالات بیست و هشتمین همایش بانکداری اسلامی، تهران.
توسلی، محمدسجاد (1392)، حقوق ورشکستگی بانک‌ها، پایان نامه برای اخذ درجه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
دیندارلو، مجتبی یوسفی (1394)، آسیب‌شناسی نظام بانکی؛ توقف و ورشکستگی بانکی (تبیین و چیستی موضوع)، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات اقتصادی (گروه بازارهای مالی)، تهران.
زمانیان، مرتضی (1395)، ابعاد نظری و حقوقی ورشکستگی بانک‌ها و مؤسسات اعتباری در کشور، اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاستگذاری، تهران.
شریف‌زاده، محمد جواد (1396)، نقد نظام توقف و ورشکستگی بانکی در ایران و ضرورت‌سنجی جایگزینی آن با نظام گزیر برای مقاوم‌سازی بخش مالی در کشور، پژوهش‌نامه‌ی انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، ماهنامه‌ی علمی و پژوهشی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
شونر، هیدی ماندانیس و تیلور، مایکل (1392)، مروری بر ادبیات نظری ورشکستگی بانک‌ها، ترجمه حمید قنبری، فصلنامه تازه‌های اقتصاد، تهران.
طباطبایی‌نژاد، سیدمحمد (1394)، کاستی‌های نظام ورشکستگی بانک‌ها در ایران، فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، تهران.
طجرلو، رضا (1389)، بررسی مبانی نظری حقوق ورشکستگی در سیستم حقوقی آمریکا و انگلستان، فصلنامه حقوق، دانشگاه تهران.
عزیزیان گیلان، ماجد (1392)، چارچوب قانونی ورشکستگی در حقوق ایران، فصلنامه تازه‌های اقتصاد، تابستان و پاییز، شماره 140.
عیسائی‌تفرشی، محمد، شهبازی‌نیا، مرتضی و شیروانی، خدیجه (1398)، تمایز بانک‌ها از شرکت‌های تجاری و تأثیر این تمایز بر نظام ورشکستگی (مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا و ایران)، مجله‌ی پژوهش‌های حقوق تطبیقی، تهران.
قلیچ، وهاب (1394)، نقش اعتماد مشتریان در عملکرد نظام بانکی، پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی ایران؛ بانکداری اسلامی، تهران.
منظور، داوود و یادی‌پور، مهدی (1387)، نظارت در سیستم بانکی با تکیه بر اصول نظارتی کمیته بال به عنوان ناظر بین‌الملل، مجله راهبرد.
 
Ambrasas, Tomas [2015], Bank resolution regime balancing private and public interests; a comparative analysis, Doctoral Thesis, Basel University.
Barth, Andreas and Schnabel, Isabel [2012], Too Big To Fail or To Save? Evidence from the CDS Market, 56th Panel Meeting of Economic Policy, Germany.
Barth, James R. and Prabha, Apanard Penny [2014], An Analysis of Resolving Too-Big-to-Fail Banks Throughout the United States, The Journal of Regional Analysis Policy, USA.
Bliss, Robert R. and Kaufman Georg G. [2006], A Comparison of U.S. Corporate and Bank Insolvency Resolution: Economic Perspectives, Federal Reserve Bank of Chicago.
Cihák, Martin and Nier, Erlend [2009], The Need for Special Resolution Regimes for Financial Institutions - The Case of the European Union, International Monetary Fund.
Corrigan, Gerald E. [1982], Are Banks Special?, Federal Reserve Bank of Minneapolis, Annual Report.
Evanof, Douglass D. and Kaufman, George G. [2004], Systemic Financial Crises, Resolving Large Bank Insolvencies, Papers at the Seventh Annual International Conference, World Scientific Publishing Co. Pte. Ltd.
European Commission [2014], EU Bank Recovery and Resolution Directive (BRRD) Frequently Asked Questions, Brussels.
Huertas, Thomas F [2014], Safe to Fail; How Resolution Will Revolutionize Banking, Palgrave Macmillan.
Hüpkes, Eva [2002], Insolvency – Why A Special Regime For Banks?, Forthcoming In Current Developments In Monetary And Financial Law, Washington DC.
Hüpkes, Eva [2000], The Legal Aspects of Bank Insolvency; A Comparative Analysis of Western Europe, the United States and Canada, Studies in Comparative Corporate and Financial Law, Published by Kluwer Law International, the Hague/London/Boston.
Joines, Adam J [2010], Too Big to Fail Banks and the Recent Crisis, University of Notre Dame, Netherland.
Kaufman, George [2004], Depositor Liqudity and Sharing in Bank Failure Resolution, Contemporary Economic Policy.
Kaufman, George G [1996], Bank Failures, Systemic Risk, and Bank Regulation, Federal Reserve Bank of Chicago.
Kaufman, George G. and Scott, Kenneth E. [2003], What Is Systemic Risk, and Do Bank Regulators Retard or Contribute to It?, The Independent Review.
Kaufman George G. [2002], Too Big To Fail in U.S. Banking: Quo Vadis?, Quarterly Review of Economics and Finance, U.S.A.
-Kupiec, Paul & Nickerson, David [2004], Assessing Systemic Risk Exposure from Banks and GSEs Under Alternative Approaches to Capital Regulation, Journal of Real State Finance and Economics, Kluwer Academic publisher, Manufactured in Netherlands.
Lastra, Rosa M., Schiffman, Henry N [1999], “Bank Failures and Bank Insolvency Law in Economies in Transition”, Kluwer Law International
Lichtenstein, Cynthia C. [2010], ‘Lessons for 21st-Century Central Bankers: Differences between Investment and Depository Banking’, International Monetary and Financial Law, Oxford.
Lindgren, Carl-Johan, Garcia, Gillian, and Saal, Matthew I. [1996], Bank Soundness and Macroeconomic Policy, IMF Publication.
Marinč, Matej and Vlahu, Razvan [2011], The Economic Perspective of Bank Bankruptcy Law, De Nederlandsche Bank, Netherland.
Marinč, Matej and Vlahu [2012], Razvan, The Economics of Bank Bankruptcy Law, Springer.
Rime Bertrand [2005], Do “too big to fail” expectations boost large banks issuer ratings?, Workshop of the Research Task Force of the Basel Committee, Vienna.
Schwarcz, Steven L [2008], Systemic Risk, the Georgetown Law Journal, USA.
Smaga Pawel [2014], The Concept of Systemic Risk, Systemic Risk Center, the London School of Economics and Political Science
Staffs of the International Monetary Fund and the World Bank [2009], An Overview of the Legal, Institutional, and Regulatory Framework for Bank Insolvency, International Monetary Fund and the World Bank.
Swire, Peter P. [1992], Bank Insolvency Law Now That It Matters Again, Duke Law Journal, USA.
Zhang, Jihong [2016], A Comparative Analysis Of Application Of Bank Insolvency, Arizona Journal of International & Comparative Law Vol. 33, No. 1.