تأثیر پیچیدگی اقتصادی (ECI)) بر رفاه اجتماعی در کشورهای منتخب درحال‌توسعه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد، دانشکده علوم و اقتصادی دانشگاه الزهرا ، تهران، ایران

2 دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

چکیده

کیفیت زندگی و سطح رفاه اجتماعی در کشورها یکی مهمترین معیارهای توسعه یافتگی است. بر همین اساس یکی از مهمترین اهداف سیاستگذاران اقتصادی افزایش رفاه اجتماعی است. یکی از عوامل مهم و تأثیرگذار بر رفاه اجتماعی جوامع، پیچیدگی اقتصادی است. شاخص پیچیدگی ‌اقتصادی بیانگر میزان توانایی کشورها در تولید کالاهای پیچیده و کاربردی کردن دانش در فرایند تولید است. پیچیدگی اقتصاد از طریق ارتباط قوی‌ای که بین ساختار مولد و سطح درآمد و توزیع آن وجود دارد بر رفاه اجتماعی جوامع تأثیرگذار است. با توجه به اهمیت رفاه اجتماعی در جوامع و همچنین کاربرد دانش در فرایند تولید، پژوهش حاضر به بررسی تأثیر پیچیدگی اقتصادی بر رفاه اجتماعی در کشورهای درحال‌توسعه طی دوره 2015-1996 با استفاده از مدل اقتصادسنجی پنل دیتا و به روش GMM می‌‌پردازد. مطابق نتایج این پژوهش در کشورهای درحال‌توسعه با پیچیده‌تر شدن اقتصاد علی‌رغم افزایش درآمد سرانه، توزیع درآمد نامتعادل‌تر شده است، و اثر نامتعادل‌تر شدن توزیع درآمد بر افزایش درآمد سرانه غالب بوده و درمجموع کاهش رفاه اجتماعی را به دنبال داشته است. بنابراین ضرورت دارد کشورهای درحال‌توسعه جهت افزایش رفاه اجتماعی در سیاست‌های بازتوزیع درآمدشان تجدیدنظر کنند و کاهش نابرابری درآمد را در مرکز توجه قرار دهند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effects of Economic Complexity on Social Welfare in Selected Developing Countries

نویسندگان [English]

  • Abolfazl Shahabadi 1
  • Hanieh Arghand 2
1 Associate Professor, Department of Economics,
2 M. A. Student, Department of Economics, Al-Zahra University, Tehran, Iran,
چکیده [English]

The quality of life and social welfare levels in countries is one of the most important   development criteria. Accordingly, one of the goals of economic policy makers is to increase social welfare. One of the important and influential factors on social welfare of societies is the complexity of the economy. Economic complexity is an indicator that reflects the ability of countries to produce complex goods and utilize the knowledge in the production process. The complexity of the economy, influences on the social welfare of societies, through a strong relationship that exists between the generative structure and the income level and its distribution. the present study investigates the impact of the economic complexity on social welfare in developing countries during the period of 1996-2015, using the dynamic panel model and GMM methodol. according to the results of this study, with increasing economic complexity in developing countries, while the per capita income is increased, income distribution has become more unbalance. that is, increase in inequality of income overcomes on the increase in per capita income and overall, it has led to a reduction in social welfare. Therefore, it is imperative that developing countries review in their income redistribution policies. and put reducing income inequality in the center of attention

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Welfare / Income Distribution / Economic Complexity / Developing Countries

آی وان، کری (1385)؛ علم اقتصاد اتریشی. مترجمان: غلامرضا آزاد (ارمکی) و امیر آزاد (ارمکی)، تهران، نشر نی، چاپ اول.

اﺑﻮﻧﻮﺭﻱ، ﻋﺒﺎﺳﻌﻠﻲ، مفاخری، زهرا و ﺻﻴﺎﻣﻲ ﻋﺮﺍﻗﻲ، ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ (1390)؛ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﺭﻓﺎﻫﻲ ﺧﺎﻧﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﺷﻬﺮﻱ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎیی ﺍﺳﺘﺎﻥﻫﺎﻱ ﮐﺸﻮﺭ ﻃﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ دﻭﻡ ﻭ ﺳﻮﻡ ﺗﻮﺳﻌﻪ، فصلنامه اقتصاد کاربردی، سال دوم، شماره 6، صص 36-18.

اخوان فرد، راحیل(1391)؛ توزیع درآمد در استان مازندران طی برنامه‌های توسعه اقتصادی. اجتماعی و فرهنگی. ماهنامه بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی، شماره1 صص 40-17.

اشراقی، شها (1393)؛ درباره سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، مقدمه‌ایی بر نظریه پیچیدگی و استفاده از آن در اقتصاد. مرکز پژوهش‌های مجلس دفتر مطالعات اقتصادی،

افقه سید مرتضی، غرافی، مائده و بصیرت، مهدی(1394)؛ تاثیر نابرابری آموزش بر توزیع درآمد در ایران. فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات اقتصادیِ کاربردی ایران سال چهارم، شماره16، صص 203-179.

پرهیزکار، ابوذر، مظفری، محمد مهدی و پرهیزکار، رویا (1393)؛ بررسی وضعیت توزیع درآمد و تأثیر آن بر رفاه اجتماعی خانوارهای روستایی (مطالعه موردی منطقه الموت). فصلنامه راهبردهای توسعه روستایی،  شماره4، 108-91.

ﭘﺮوﯾﻦ، ﺳﻬﯿﻼ (1375)؛ ﺗﻮزﯾﻊ درآﻣﺪ و ﺗﺪاوم رﺷﺪ، ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ. جلد2 شماره 1، صص 46-25.

تولائی، حسین، رفیعی، حسن و بیگلریان، اکبر(1389)؛ رابطه کار کودک با توسعه و رفاه اجتماعی، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال نهم، شماره 35 ، صص 336 -301.

جرجرزاده، علیرضا و اقبالی، علیرضا(1384)؛ بررسی اثر درآمدهای نفتی بر توزیع درآمد در ایران. فصلنامه رفاه اجتماعی، شماره 17، صص 226-207.

چشمی، علی و ملک‌الساداتی، سعید (1392)؛ ارتباط شاخص پیچیدگی اقتصادی و با نهادها و ساختار تولید، مقایسه تطبیقی ایران، کره وترکیه. اولین همایش توسعه پایدار با رویکرد بهبود محیط کسب و کار، 27 مهر، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی.

دانایی فر، حسن، باباشاهی، جبار، آذر، عادل و کردنائیج، اسدالله(1391)؛ تحول در رفاه ملی: آیا حکمرانی خوب نقشی مهمی ایفا می‌کند؟ فصلنامه پژوهش‌های مدیریت در ایران، سال شانزدهم، شماره4 ، صص 62-45

ذاکر هنجی، حسین و مهران، فرهاد(1356)؛ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻧـﺎﺑﺮاﺑﺮی درآﻣـﺪ در اﯾـﺮان. دﻓﺘﺮ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ آﻣﺎرﻫﺎی ﻣﺎﻟﯽ و ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﻠﯽ، مرکزآمار ایران، تهران.

رضوی، مهسا و مهرزاد، ندا (1393)؛ تنوع تولید در ایران و اهمیت آن در اقتصاد دانایی محور از منظر شاخص پیچیدگی اقتصادی. دومین همایش داخلی حسابداری مدیریت اقتصاد، دانشگاه آزاد واحد نظنز، 26 آذر.

زاهدی، اصل (1381). مبانی رفاه اجتماعی، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، چاپ اول.

سلمانی، بهزاد و صمد حکمتی، فرید (1393)؛ تأثیر جهانی شدن بر توزیع درآمد در بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی. فصلنامه سیاست‌های مالی واقتصادی سال دوم شماره 6 صص 140-123.

سوری، علی (1394)؛ اقتصاد سنجی(جلد2) همراه با کاربرد stata & Eviews ، نشر فرهنگ‌شناسی، چاپ پنجم.

سیفی‌پور، رویا و رضایی، محمدقاسم (1390)؛ بررسی عوامل مؤثر بر توزیع درآمد با تاکید بر مالیات‌ها. پژوهشنامه مالیات، شماره دهم، صص 142-121.

شاه‌آبادی، ابوالفضل و ساری‌گل، سارا(1392)؛ بررسی مقایسه‌ای تأثیر نوآوری بر نابرابری درآمد کشورهای اوپک و کشورهای منتخب توسعه یافته. فصلنامه تخصصی پارک‌ها و مراکز رشد، سال نهم، شماره35، صص 14-2.

شاه‌آبادی، ابوالفضل، امیری، بهزاد و ساری‌گل، سارا (1395)؛ نهادها و نابرابری درآمد(مطالعه موردی کشورهای منتخب عضو جنبش عدم تعهد). فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی، سال شانزدهم، شماره61، صص 174-151.

شیرین‌بخش‌ماسوله، شمس‌الله و صلوی‌تبار، شیرین(1395…

Amendola, A., Easaw, J., & Savoia, A. (2011). Inequality in developing economics: The role of institutional development. Economics Department Discussion Paper Series, 155(2); 43-60.

Angeles, L. (2010). Institutions and economic development: Panel evidence. Working Papers from Business School - Economics, University of Glasgow, 16(2); 71-98.

Carmignani, F. (2004). Efficiency of Institutions, Political Stability and Income Dynamics. Journal of Economic Surveys, 17(1); 1-57.

Baltagi, B. H. (1995). Econometric Analysis of Panel Data. John Wiley, Chichester.

Baltagi, B.H., and Levin, D. (1992). Cigarette taxation: Raising revenues and reducing consumption. Structural Change and Economic Dynamics, 3(2); 321–335.

Calderón, C., & Servén, L. (2008). Infrastructure and economic development in Sub-Saharan Africa. Policy Research Working Paper Series 4712. Washington, DC: The World Bank

Clague, C. (1996). Institutions and Economic Development: Growth and Governance in LessDeveloped and post- Socialist countries. Baltimore and London: The John Hopkins University press, 24(18); 67-90.

Ewa, L. (2009). Okun`s and Barro`s misery index as an alternative poverty assessment too recent estimations for European countries. Economics Letters. 120(2); 112-116.

Greene, H. (2000). Econometric Analyse. Forth edition, London: Prentice-Hall International (UK) Limited.

Goel, R. K., & Korhonen, I. (2009). Composition of exports and cross-country corruption. (Institute for Economies in Transition. BOFIT Discussion Papers 5/ 2009). Available at: www.suomenpankki.fi/bofi

Galli, R. & Hoeven, R. (2001). Is inflation bad for income inequality: The importance of the initial rate of inflation? Employment Paper. 29(92); 129-37.

Gylfason, T., & Zoega, G. (2002). Inequality and economice growth: Donatural resources matte? European Economic Review. 45(2); 847-859

Guilherme, R. C., Moreira, L. A., Joaquim, M. G. & Carlos R. A. (2007). Productive structure and income eistribution: The Brazilian case. The Quarterly Review of Economics and Finance, 48(2); 320-332.

Guy, F., & Skott, P. (2007). Information and eommunications technologies, coordination and control, and the cistribution of income. Journal of Income Distirbution, 17(4); 71-92.

Hausmann, R., & Hidalgo, C. (2011). The network structure of economic output. Journal of Economic Growth, 36(16); 309-342.

Hartmann, D., Guevara, M.R., Jara-Figueroa, C., Aristarán, M. & Hidalgo, C. A. (2017). Linking, economic complexity institutions and income inequality. Journal of World Development, 117(93); 75-93.

Hemous, D., & Olsen, M. (2014). The rise of the machines: Automation, horizontal innovation and income inequality. Society for Economic Dynamics, 162(120); 35-57.

Hartmann, D., Guevara, M., Jara, F. & Hidalgo, M. (2015). Linking economic complexity, institutions and income inequality. Journal of World Development, 104(120); 34-77.

Hidalgo, C., & Hausmann, R. (2009). The building blocks of economic complexity. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 106(26); 570-575.

Kaufmann. D., & Massimo, M. (2011). The Worldwide Governance Indicators, Methodology and Analytical Issues. The World Bank, Development Research Group, Macroeconomics and Growth Team, 32(8);179-193

Kaufmann, D. K. & Mastruzzi, M. (2010). Governance matters VIII: Aggregate and individual governance indicators 1996-2008. (World Bank Policy Research Working Paper 4978).

Kaufmann, D., & Mastruzzi, A. (2009). Governance matters: Aggregate and individual governance indicators 1996-2006. Washington: World Bank, 5(2); 61-79.

Karthik, N., & Basak, D. (2006). Human capital in service organizations: Identifying value drivers. Journal of Intellectual Capital, 23(3); 381-393.

Liu, Q., & Lin, C. (2015). The effects of innovation on income inequality in China. China Economic Review, 31(68); 4-26.

Moradi. M. A. (2006). Oil Resorce Abundanc, Economic Groth and Incom Distribution in Iran. WWW. Ecomod.org. Paper no.990.

Ram, R. (1992). Income, distribution, and welfare, an inter country comparison, Economic Development and Cultural Change. Journal of Regional Science, 2(3); 248-257.

Sen, A. K. (1974). Informational bases of alternative welfare approaches: Aggregation and income distribution. Public Economics, 3(4); 387-403.

Sarraf, M., & Jiwanji, M. (2001). Beating the resources curse: The case of Botswana. Environmental Economics Series, 1(15); 83-98.