اختراعات ضروری استاندارد: نقطه تلاقی حقوق مالکیت فکری و استاندارد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق مالکیت فکری دانشکدهحقوق ، دانشگاه قم

2 دانش آموخته رشته حقوق مالکیت فکری دانشگاه قم

چکیده

با فراگیر‌شدن فناوری‌های استاندارد در همه زمینه‌ها، به ویژه فناوری ارتباطات، اهمیت اختراعات ضروری استاندارد افزایش یافته است. جهت اطمینان از دسترسی به این اختراعات، سازمان‌های استانداردسازی دارندگان را متعهد می‌کنند مجوز بهره‌برداری از اختراعات ضروری خود را با شرایط  منصفانه، متعارف و غیرتبعض‌آمیز صادر کنند. تعهد به صدور مجوز براساس این شرایط برای جلوگیری از سوء‌استفاده دارندگان اختراعات ضروری از قدرت انحصاری در بازار و انجام اقدامات ضدرقابتی است. در عین حال، دارندگان مستحق دریافت پاداش مناسب برای اختراعات ضروری خود هستند.
راجع به شرایط تعهدات فوق‌الذکر اختلافاتی وجود دارد. البته دعاوی قضایی در این زمینه مطرح شده که یک رویه مشترک در خصوص عدم سوء‌استفاده از قدرت انحصاری و اقدامات ضدرقابتی از آن قابل استنباط است.
نتایج این پژوهش که به روش تحلیلی توصیفی انجام شده حاکی از آن است که ایجاد تعادل بین منافع دارندگان اختراعات ضروری استاندارد و مجریان استاندارد اهمیت زیادی دارد و به منظور حفظ رقابت، شرایط صدور مجوز بهره‌برداری باید به روشنی تعیین شود. در فقدان نص قانونی خاص، در حقوق ایران برای ساماندهی اختراعات ضروری استاندارد می‌توان به مواردی از جمله مجوزهای اجباری حق اختراع و قواعد منع سوء‌استفاده از وضعیت اقتصادی مسلط قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 استناد کرد. در عین حال، تدوین مقررات ویژه برای اختراعات ضروری استاندارد موجب تبیین وضعیت قانونی این اختراعات و کاهش اختلافات و دعاوی خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Standard Essential Patents: The Intersection between Intellectual Property Law and Competition Law

نویسندگان [English]

  • mostafa bakhtiarvand 1
  • Shiva Jamali nejad 2
1 department of intellectual property law, university of Qom
2 intellectual property law department. Qom University
چکیده [English]

With the spread of standard technologies in all fields, especially communications technology, standard essential patents have gained much importance. For the sake of assurance as to access to such patent, standard organizations have required the owners to undertake to grant license on this basis is to prevent owners of standard essential patents from abusing their exclusive power in the market and committing anti-competitive acts. Meanwhile, they are entitled to earn appropriate remuneration for their essential patents.
There are controversies as to conditions of the said obligations. There have been a number of cases which present a common practice with regard to preventing abuse of excusive power and anti-competitive acts.
The results of this analytic-descriptive study show the importance of a balance between the interests of standard essential patents owners and those enforcing standards and in order to preserve competition, the conditions of granting licenses must be determined clearly. In the absence of specific provisions, in the Iranian law, in order to regulate standard essential patents, recourse may be made to the rules on compulsory licenses and prevention of abuse of dominant position in the act on the implementation of article 44 of the constitution. Meanwhile, specific provisions for standard essential patents would clarify the legal status of such patents and reduce disputes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Standard Essential Patent / Competition Law / Patent Hold-up / Fair / Reasonable and Non-Discriminatory Royalty

امامی، اسدلله (1390)؛ حقوق مالکیت صنعتی، تهران: میزان.

بختیاروند، مصطفی (1396)؛ «بررسی فقهی حقوقی مجوزهای اجباری بهره برداری از حق اختراع»، فقه و اصول، سال چهل و نهم، شماره 3، شمارة پیاپی 110.

صالحی ذهابی، جمال (1388)؛ حق اختراع: نگرشی تطبیقی، تهران: شرکت سهامی انتشار.

صفایی، سید حسین (1382)، قواعد عمومی قراردادها، تهران، میزان.

عبدی‌پور، ابراهیم (1388)؛ «سوءاستفاده از وضعیت اقتصادی مسلط»، حقوق اسلامی، سال ششم، شماره 21، ص 125 و ما بعد.

غفاری فارسانی، بهنام (1393)؛ حقوق رقابت و ضمانت اجراهای مدنی آن، تهران، میزان.

قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی مصوب (1386).

قانون اصلاح قوانین و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران (1371).

قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب (1386).

کاتوزیان، ناصر (1378)؛ دوره مقدماتی حقوق مدنی، اموال و مالکیت، چ 3، تهران، دادگستر.

محقق داماد، سید مصطفی (1406 ه.ق)؛ قواعد فقه، ج 1، چ 12، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی.

میرحسینی، سید حسن (1387)؛ حقوق اختراعات، تهران: میزان.

Case No COMP/M.6381, Google/ Motorola Mobility (2012).

Contreras, J.L. (2017); “From Private Ordering To Public Law: The Legal Frameworks Governing Standards-Essential Patents”, Harvard Journal Of Law & Technology, Vol 30, pp. 225, 226, 231.

European Commission (2014); “Case AT.39985-Motorola - Enforcement of GPRS Standard Essential Patents”, p. 1, 2.

European Commission (2014); “Case AT.39939-Samsung - Enforcement of UMTS Standard Essential Patents”, p. 1, 2.

European Commission (2014); “Standard-Essential Patents”. Competition Policy Brief, Issue 8, pp. 1-5.

European Commission (2014); “Antitrust Decisions on Standard Essential Patents (SEPs)- Motorola Mobility and Samsung Electronics – Frequently asked questions”. MEMO/14/322, p. 2.

European Commission (2016); “Transparency, Predictability, and Efficiency of SSO-based Standardization and SEP Licensing”, p. 66.

European Committee for Standardization (CEN), European Committee for Electrotechnical Standardization (CENELEC) (2013); “Standards and Your Business”, p. 5.

Greenbaum, E. (2015); “Forgetting FRAND: The WIPO Model Submission Agreements”. Les Nouvelles, p. 82.

Geradin, D. (2017); European Union Competition Law, Intellectual Property Law and Standardization. Cambridge Handbook on Technical Standardization Law.

International Organization for Standardization (ISO), International Electrotechnical Commission (IEC) (2004); “Standardization and related activities - General vocabulary”. Guide 2.

International Telecommunication Union (ITU), Standardization Bureau (2014); “Understanding patents, competition and standardization in an interconnected world”, p. 2, 3, 28, 51, 65, 68.

Jones, A. (2014); “Standard-Essential Patents: Frand Commitments, Injunctions And The Smartphone Wars”. European Competition Journal, Vol 10 No 1, King’s College London, p. 6.

Kang, B., Motohashi, K. (2014); “The role of essential patents as knowledge input for future R&D”. World Patent Information, Vol 38, p. 34

Langus, G., Lipatov, V., Neven, D. (2013); “Standard essential patents: who is really holding up (and when)?”, Journal Of Competition Law And Economics, Vol 9, Issue 2, OXFORD Academic, p. 2.

Lemley, M. A., Shapiro, C. (2013); “A Simple Approach To Setting Reasonable Royalties For Standard-Essential Patents”. Berkeley Technology Law Journal, Vol 28, p. 1137, 1140, 1147.

Lerner, J., Tirole, J. (2013); “Standard-Essential Patents”. Working Paper, No 14-038, Harvard Business School, p. 2.

Mair, C. (2016); “Taking Technological Infrastructure Seriously: Standards, Intellectual Property and Open Access”. Utrecht Journal of International and European Law, Vol 32, Issue 82, p. 73-75.

Ministry Of Commerce & Industry Of India, Department Of Industrial Policy And Promotion (2016); “Standard Essential Patents And Their Availability On Frand Terms”, p. 4- 7.

“Consolidated Versions Of The Treaty on the Functioning Of the European Union (TFEU)” (2012); Official Journal of the European Union, C 326/47, Art. 102.

U.S Department of Justice & Federal Trade Commission (2017); “Antitrust Guidelines for the Licensing of Intellectual Property”, p. 2.

Wong-Ervin, K. W. (2014); “Standard-Essential Patents: The International Landscape”. The ABA Section of Antitrust Law Intellectual Property Committee Newsletter, p. 5, 6.

World Intellectual Property Organization (WIPO) (2009); “Standards And Patents”. Scp/13/2, p. 5, 8, 11, 15- 19, 40, 46.

Zabutkaitė, G. (2016); “Recent Developments in The Interface of Competition Law, Patent Law and Standardization”. Lund University, p. 14, 19.