اثرات فسادمالی بر صادرات منطقه ای (مطالعه موردی: کشورهای عضو اکو)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای اقتصاد و استادیار گروه اقتصاد اسلامی دانشگاه خوارزمی ، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی

چکیده

در سالهای اخیر بحث نقش و مکانیسم اثرگذاری فساد مالی در ممانعت از رشد تجاری بین کشورها و به تبع آن کاهش رشد اقتصادی آنها مورد مطالعه قرار گرفته است. بنا به اهمیت موضوع در مقاله حاضر سعی گردید به این سئوال پاسخ داده شود که «فساد مالی در بین کشورهای عضو اکو چه تاثیری بر حجم و جهت‌دهی صادرات دوجانبه آنها خواهد داشت». بدین منظور پس از مروری بر مطالعات نظری و تجربی، الگوی تجارت فرامرزی و منطقه‌ای بین کشوری در قالب مدل جاذبه تعمیم‌یافته مبتنی بر متغیرهای صادرات دوجانبه و فسادمالی معرفی و مدل جاذبه برای 10 کشور عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو طی دوره زمانی 2014- 2000 برآورد گردید.
طبق نتایج برآورد مدل جاذبه، اندازه بازاری کشورهای عضو اکو بر حجم صادرات متقابل افزوده و بالعکس افزایش فاصله بین کشورهای عضو، اثر منفی بر ارزش تجارت دوجانبه کشورهای عضو داشته است. درضمن در راستای پاسخ به سئوال تحقیق نتایج نشان می‌دهد نقش و تاثیرگذاری فساد مالی بر تجارت منطقه‌ای بین کشورهای عضو اکو یکسان نیست و مبهم است، بطوریکه افزایش میزان فسادمالی کشورهای واردکننده عضو اکو به نفع توسعه صادرات کشورهای ترکیه، آذربایجان، تاجیکستان و افغانستان و به زیان کشورهای قزاقستان، ترکمنستان و قرقیزستان بوده است. همچنین افزایش فساد مالی در کشورهای واردکننده عضو اکو بر صادرات کشورهای ایران، پاکستان و ازبکستان تاثیر معنی‌دار نداشته و ضریب برآوردی در سطح معنی‌داری پایین است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Role of Corruption in Regional Export (Case Study: ECO Countries)

نویسنده [English]

  • vahid shaghaghi shahri
چکیده [English]

In the recent years, corruption has been introduced as an obstacle and deterrent factor against increasing trade and has slowed the economic growth. The present article is organized for answering to this key question “Do corruption affect the bilateral export between ECO members?” Therefor, after an historical reviewing on theoretical and experimental literature, the paper develops a theoretical model of corruption in regional trade and derives a gravity equation that relates bilateral exports to the degree of control of corruption in the importing countries as well as other factors that determine trade flows between countries. A panel data set of exports of ECO countries during 2000-2014 to the other trade partner countries together with a corruption index is utilized to estimate the gravity model.
According to the results, ECO countries membership in world trade organization and increase in market size has a direct and significant relationship on the ECO countries' exports, whereas bilateral distance has a statistically significant and negative impact on value of mutual exports. Also the results indicate that an increase in the control of corruption index of the importing countries has ambiguoius effect on ECO countries' exports and the cofficient signs on the control of corruption variable is different for the countries membership, as an increase in corruption of the importing ECO countries has a positive impact on rising exports of Turkey, Azerbaijan, Tajikistan and Afghanistan, whereas it decrease exports for Kazakshtan, Turkmenistan and Kyrgyzstan. Also increaing in corruption of the importing countries has not had a statistically significant for exports in Iran, Pakistan and Uzbekistan. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Corruption / Regional Exports / ECO Countries / Gravity Model

اشرف‌زاده، حمیدرضا (1382)، «یکپارچگی اقتصادی کشورهای درحال توسعه :کاربردمدل جاذبه با داده‌های تلفیقی به روش  GMM و همگرایی»، رساله دکتری، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.

اکبریان، رضا و همایون شیرازی (1390)؛ «اثر فساد بر حجم تجارت کشورهای منتخب منطقه خاورمیانه و امریکای لاتین»، فصلنامه اقتصاد مقداری، دوره 8، ش. 4.

آذربایجانی کریم، همایون  شیرازی و ندا سمیعی (1391)؛ «اثر فساد بر روی تجارت دو جانبه کشورهای منتخب منطقه‎ی خاورمیانه»، تحقیقات اقتصادی، ش. 99.

دهشیری، حسن ملااسمعیلی، ‌حسین شریفی‌رنانی و شیما فرامرزیان (1391)؛ «بررسی اثر فساد اداری و مالی بر صادرات غیرنفتی کشورهای منتخب در حال توسعه: کاربرد روش داده‌های تابلویی»، انتشار در مجموعه مقالات اولین همایش بین‌المللی اقتصاد سنجی، روش‌ها و کاربردها.

رهبر، فرهاد، فضل‌الله میرزاوند و غلامرضا زال‌پور (1381)؛ بازشناسی عارضه فساد مالی، ماهیت، گونه‌ها، پیامدها و آموزه‌های تجربی، جهاد دانشگاهی دانشکده اقتصاد تهران، تهران، مؤسسه نشر جهاد.

کازرونی، سیدعلیرضا، حسین اصغرپور و اوین خضری (1395)؛ «بررسی اثر تحریم‌های اقتصادی بر ترکیب شرکای عمده تجاری ایران طی دوره 92-1371»، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، ش. 79، صص33-1.

مؤسسه تحقیقات تدبیر اقتصاد، فساد مالی و اقتصادی، ریشه‌ها، پیامدها، پیشگیری و مقابله (1388)؛ ج 1، صص 29ـ25.

هوشمند، محمود و خیزران خزاییان (1394)؛ «بررسی تأثیر فساد (رشوه) بر حجم تجارت کشورهای درحال‌توسعه و توسعه‌یافته منتخب با روش داده‌های تابلویی»،  مجموعه مقالات اولین همایش ملی اقتصاد صنعتی ایران.

 

Adelmann, I and R. Sherman (1989); “Income Distribution and Development”, in H.Chenery and T.N.Srinvisan, EDS, Handbook of Development Economics (North-Holland New York)

 Ades, A and D. T. Rafael (1997); “National Champions and Corruption: Some Unpleasant Investment Arithmetic”, Economic Journal, Vol.107, No.443, pp.1023-42 .

Ades, A and Rafael Di Tella (1999); “Rents, Competition and Corruption”, American Economic Review, Vol,89, No.4, pp.982-93.

Anderson, J. E. (1979); “Theororitical for Gravity Equation”, American Economic Review, Vol 69, No 1, pp.106-116.

Anderson, W (1979); “Location Theory and Trade Theory: Short-Run Analysis”, Quarterly Journal of Economics, No.68 (2), pp.305–322.

Bardhan, P. (1997); “Corruption and Development: A Review of Issues”, Journal of Economic Literature, No.35(3), pp.1320-1346.

Beck, P. J., and M. W.Maher (1986); “A Comparison of Bribery and Bidding in Thin Markets”, Economic Letters, Vol 20, No 1, pp.1-5.

Beck, P.l J., Maher M. W. and A. Tschoegl (1991); “The Impact of the Foreign Corrupt Practices Act on U.S Exports”, Managerial and Decision Economics, Vol.12, No4, pp.295-303,

Bergstrand, J. H, (1989); “The Generalizd Gravity Equation, Monopolistic Competition, and the Factor Proportions Theory in International Trade”, Review of Economics and Statistics, Vol.71, No. 1, pp.143-153.

Bergstrand, J. H. and L.B. Scott (1999); “The Growth of World Trade: Tariffs, Transport Costs, and Income Similarity”, Journal of International Economics, Vol. 53, Issue 1, pp.1-27

Bergstrand, J. H. (1990); “The Heckscher-Ohlin-Samuelson model, The Linder Hypothesis and the Determinants of Bilateral Intra-Industry Trade”, Economic Journal, Vol 100, NO.403, pp.1216-29.

Bergstrand, J.H. (1985); “The Gravity Equation in International Trade: Some Microeconomic Foundation and Empirical Evidence”, Review of Economics and Statistics, Vol.67, No 3, pp.474-81 .

Bergstrand, Jeffrey H. (1989); “The Gravity Equation in International Trade: Some Microeconomic Foundations and Empirical Evidence”. The Review of Economics and Statistics, No.67(3), pp.474–481

ELLiot, K. A. (1997); Corruption and the Global Economy, Washington, DC: Institute for International Economics,

De Jong, E & Ch. Bogmans (2011); “Does Corruption Discourage International Trade?”, European Journal of Political Economy, Vol.27, Issue 2, pp.385-398

Deardorff, Alan V. (1995), “Determinants of Bilateral Trade: Does Gravity Work in a Neoclassical World?”, In The Regionalization of the World Economy, Chicago: University of Chicago Press.

Dutt, P and Traca, D (2016); “Corruption and Bilateral Trade Flows: Extortion or Evasion?” Forthcoming, Review of Economics and Statistics, No.112(2), pp.471-496.

Gatti, R. (2004); “Explaning Corruption: Are Open Countries Less Corrupt?”, Journal of International Development, No.16(6), pp.851-61.

Gatti, R. (1999); “Corruption and Trade Tariffs or a Case for Uniform Tariffs”, Policy Research Working Paper, Vol. 2216. World Bank, Washington, D.C

Harris.M.N and L. Matyas (1998); “The Econometrics of Gravity Models”, Melbourne Institute Working Paper, No.5/98,  University of Melbourne.

Helpman, E and P. R. Krugman (1989); Trade Policy and Markets Structure, Cambridge, Ma. And London: MIT Press.

Helpman, E., Krugman, P. R. (1984), Market Structure and Foreign Trade, Cambridge: The MIT Press.

Hines, J. R., J. (1995); “Forbidden Payments: Foreign Bribery and American  Business After 1997”, NBER Working Paper NO.5266, Cambridge, MA: National Bureau of Economic Research.

Kruger, A. O. (1974); “The Political Economy of Rent-Seeking Society”, American Economic Review, Vol. 64, No.3, pp.291-303.

Krugman, p. (1980); “Sacle Economic, Product Differentiation, and the Pattern of Trade”, American Economic Review, Vol 70, pp.950-959.

Krugman, P. R. (1979); “Increasing Returns, Monopolistic Competition, and International Trade”, Journal of International Economics, Vol.9. No 4, pp.469-79.

Lambsdroff, J. G. (1998); “An Empirical Investigation of Bribery in International Trade”, European Journal of Development Research, Vol 10, No 1, pp.40-59.

Markusen, James R. (1995); “The Boundaries of Multinational Enterprises and the Theory of International Trade”, Journal of Economic Perspectives, Vol. 9, pp.169-189.

Mauro, P. (1995); “Corruption and Growth”, Quarterly Journal of Economics, Vol.110, No.3, pp.681-711.

Mauro, P. (1998); “Corruption and the Composition of Government Expenditure”, Journal of Public Economics, Vol. 69, No.2, pp.263-79.

Sheffet, M. J. (1995); “The Foreign Corrupt Practices Act and the Omnibus Trade and Competitiveness Act of 1998: Did They Change Corporate Behavior?”, Journal of Pubic Policy and Marketing, Vol. 14, No.2, pp.290-300.

Sandra, S. (2016); “Corruption, Trade Costs, and Gains from Tariff Liberalization: Evidence from Southern Africa”, American Economic Review, No.106(10), pp 3029–3063.

Suzuki, Y and G, Omer (2013); Intensity of Trade with the EU and Corruption in Africa, Available at SSRN.

Tresman, D. (2000); “The Causes of Corruption: A Cross-National Study”, Journal of Public Economics, No.76 (3), pp. 399-457.

www.eco.int