تأثیر تغییر در فضای تولید در اقتصاد ایران بر مالیات مشاغل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی سازمان سمت

چکیده

هدف اصلی مقالة حاضر، مطالعة چگونگی تغییرات ساختاری در فعالیت‌های اقتصادی ایران و اثرات آن بر متغیر مهم مالیات بر مشاغل است. در ادبیات اقتصاد توسعه، راه‌های مختلفی برای سنجش تغییرات ساختاری ارائه شده که در این مطالعه از بین آنها روش «سنجش تغییر در فضای تولید بر اساس شاخص‌های تجارت بین الملل» انتخاب شده است. بکارگیری این روش نشان می‌دهد که فضای تولید در اقتصاد ایران عمدتاً در اختیار کالاهای حاصل از پتروشیمی، شیمیایی و کالاهای بخش اولیة اقتصاد(کشاورزی و خام) بوده و مشابهت (نزدیکی) فناورانة روشنی هم بین کالاهای صادراتی مشاهده نمی‌شود. علاوه بر آن، بر اساس نتایج مدل مرزی تصادفی، مشاغل وابسته به فعالیت‌های مذکور که حجم قابل توجهی از فضای تولید را اشغال کرده‌اند در پرداخت مالیات بر درآمد مشاغل عملکرد ضعیفی داشته‌اند. برعکس، فعالیت‌هایی که چگالی کمتری در فضای تولید به خود اختصاص داده‌اند پرداخت مالیاتی مناسب‌تری نسبت به گروه مذکور داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effect of Production Space Change on Business Income Tax in Iranian Economy

نویسنده [English]

  • Ebrahim Rezaei
چکیده [English]

Assessment of structural change circumstance of Iran's economic activities and its effects on business income tax is the major aim of present study. In literature of economic development, several methods have been proposed to measure structural changes, that among them "measuring change in production space based on international trade indices" method has been applied in this paper. Using mentioned method presents that the Iranian economy's production space occupied mainly by petroleum, chemical and primary sector (agricultural and raw material) goods and any technological similarity (proximity) among exporting goods has not been seen. In addition, based on stochastic frontier model results, professions dependent into mentioned sectors had pour performance in tax payment. In contrast, activities containing small density in production space had appropriate performance in tax payment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Change in Production Space / International Trade / Business Income Tax / Density / Stochastic Frontier Model

تقوی، م.  و ی. حسن پورکارسالاری (1396)؛ «پیچیدگی صادرات غیرنفتی ایران و عوامل تعیین‌کننده آن در کشورهای درحال‌توسعه»، پژوهشنامه بازرگانی، مقالات آماده انتشار.

حسنی م. و س. شفیعی (1389)؛ «تخمین نرخ مؤثر مالیاتی در پایه‌های مشاغل و اشخاص حقوقی»، فصلنامه پژوهشنامه مالیات، سال 18، ش. 8 (بهار و تابستان)، صص125-152.

عرب مازار، ع.ا و ع. دهقانی (زمستان 1388)؛ «برآورد کارآیی مالیات بر درآمد مشاغل و اشخاص حقوقی در استان‌های کشور»، فصلنامه تخصصی مالیات، ش. 7، صص 45-64.

سازمان امور مالیاتی کشور، دفترحساب‌های مالیاتی، آمارهای مالیاتی، سال‌های مختلف.

سازمان امور مالیاتی کشور، مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات، آمارهای مالیاتی، سال‌های مختلف.

Alesina, A., and D.Rodrik (1994); “Distributive Politics and Growth”, Quarterly Journal of Economics, vol 109(2), pp.465-490.

Badibanga, T., X, Diao., T. Roe., A. Somwaru (2009); Dynamics of Structural Transformation: An Empirical Characterization in the Case of China,  Malaysia, and Ghana, IFPRI Discussion Paper 00856.

Battese, G., and T. Coelli (1992); “Frontier Production Functions, Technical Efficiency and Panel Data: with Application to Paddy Farmers in India”, Journal of Productivity Analysis, no.3(1/2), pp.153-169.

Ferrarini, B., and P. Scaramozzino (2016); “Production Complexity, Adaptability and Economic Growth”, Structural Change and Economic Dynamics, no.37, pp.52–61.

Ghura, Dhaneshwar. (1998); “Tax Revenue in Sub Saharan Africa: Effects of Economic Policies and Corruption”, International Monetary Fund, Washington DC.

Griffiths, A., and S. Wall.(2011), Applied Economics, Pearson, UK.

Gue, Qi., and Canfei He.(2015); Production Space and Regional Industrial Evolution in Chin, GeoJournal, DOI 10.1007/s10708-015-9689-4.

Hausmann, R., and B. Klinger (2006); “Structural Transformation and Patterns of Comparative Advantage in the Product Space”, Working Paper No. 128, Centre for International Development, Harvard University, Cambridge, MA, August.

Hausmann, R., and J. Hwang., and D.Rodrik.(2005); “What You Export Matters”, NBER Working Paper, No. 11905, December.

Heller, P. S.(1975); “A Model of Public Finance Behavior in Developing Countries: Aid, Investment and Taxation”, American Economic Review, no.65 (june); pp.429-45.

Jun, J.S.(2009). Korea’s Tax System: A Growth-Oriented Choice, Ewha University, WP.

Kadochnikov S., and A. Fedyunina.(2013); “Export Diversification in the Product Space and Regional Growth: Evidence from Russia”, National Research University Higher School of Economics.

Lall, S. (2000). “The Technological Structure and Performance of Developing Country Manufactured Exports 1985–98”, Oxford Development Studies, no.28(3), pp.337–369.

Leamer, E. (1984); Sources of Comparative Advantage: Theory and Evidence, Cambridge MA, MIT Press.

Leuthold, Jane H. (1991); “Tax Shares in Developing Economies a Panel Study”, Journal of Development Economics, no.35(1), pp.173-85.

Lucas, R. (1990); “Supply Side Economics: An Analytical Review”, Oxford Economic Papers, no.42, pp.292-316.

Neves R.(2009); Structural Transformation and Specialization Patterns in the Product Space Assessing China and India, https://run.unl.pt/bitstream/10362/9609/1/Neves_2012.pdf.

Rodrik, Dani, (2000); “Institutions for High-Quality Growth: What They Are and How to Acquire Them”, Studies in Comparative International Development, no.35(3): Fall.

Rodrick, D. (2004); Growth Strategies, John F. Kennedy School of Government, Harvard University.

Rodrik, D.(2013a); Structural Change, Fundamentals, and Growth: An Overview, Institute for Advanced Study, WP, September.

Rodrik, D.(2013b). “The Past, Present and Future of Economic Growth”, Global Citizen Foundation Working Paper 1, June.

United Nations. Comtrade database, http://comtrade.un.org/db/dqQuickQuery.aspx.