یکپارچگی اقتصادی- منطقه ای و تاثیر آن بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی متقابل (برآورد مدل جاذبه برای کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه اقتصاد اسلامی دانشگاه خوارزمی

چکیده

امروزه یکپارچگی اقتصادی و منطقه‌ای یکی از واکنش‌های انفعالی کشورها برای مقابله با پدیده جهانی‌شدن محسوب می شود و همزمان با بحث توسعه اقتصاد دانایی‌محور و پدیده جهانی‌شدن اقتصاد و متعاقب آن گسترش مبادلات تجاری و سرمایه‌گذاری‌های دوجانبه، بحث یکپارچگی اقتصادی و منطقه‌ای نیز در مناطق مختلف جهان رونق گرفته است. از این‌رو، کشورهای اسلامی با تکیه بر مزایای نسبی و ظرفیت‌های بالقوه اقتصادی می‌توانند با کسب تجارب متفاوت از همگرایی‌های مختلف اقتصادی- منطقه‌ای، توان خود را برای حرکت در روند جهانی‌شدن افزایش داده و با شناخت مزیت‌های نسبی و تکیه بر الزامات اقتصاد دانایی‌محور، موجبات افزایش جریان‌های سرمایه‌گذاری خارجی و در پی آن رشد اقتصادی را فراهم کنند.
در مقاله حاضر، با هدف بررسی تأثیر یکپارچگی‌های اقتصادی ـ منطقه‌ای بر جذب سرمایه‌های خارجی (دوطرفه)، الگوی تعمیم‌یافته جاذبه[1] برای کشورهای اسلامی (کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی[2]) در دوره زمانی 2013-2005 برآورد شد. نتایج برآورد مدل در کل نشان می‌دهد یکپارچگی‌های منطقه‌ای کشورهای اسلامی و گسترش و تقویت بازار مشترک اسلامی بر حجم سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی[3] متقابل بین کشورهای مذکور خواهد افزود.



[1]. Gravity Model.
 


[2]. Organization of Islamic Conference (O.I.C).
 


[3]. Foreign Direct Investment (FDI).
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Regional Integration and Its Impact on Foreign Direct Investment (FDI)

نویسنده [English]

  • vahid shaghaghi shahri
چکیده [English]

Abstract
Among possible measures taken by some countries to safeguard against the phenomenon of globalization is leaning on regional integrations. In fact concurrent with globalization efforts the idea of regional integration has gained momentum in all continents. By utilizing their comparative advantages in different areas, the Islamic countries can ward off against the ill impacts of the globalization era and use these advantages to attract more foreign direct investments and hence achieve higher rates of economic growth
In this article an effort is made to evaluate the impact of regional integration and knowledge based economy on boosting bilateral FDI among the member countries of OIC by using The adjusted gravity model for the period 2005-2013. The results indicate that regional integration among the above countries has increased the level of bilateral FDI‘s among them. This fact calls for further cooperation among the OIC member countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Regional Integration / Foreign Direct Investment / OIC Countries / Gravity Model

آذربایجانی، کریم و دیگران (1388)؛ «تعیین مناسب‌ترین ترتیب تجاری ـ منطقه‌ای برای اقتصاد ایران براساس شاخص‌های همگرایی و جهانی شدن»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، ش. 13، صص 107-75.

اشرف‌زاده، حمیدرضا (1382)؛ «یکپارچگی اقتصادی کشورهای درحال‌توسعه: کاربرد مدل جاذبه با داده‌های تلفیقی به روش GMM و همگرایی»، رساله دکتری، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.

خیابانی، ناصر و دیگران (1378)؛ «ارزیابی ایجاد ترتیبات تجاری منطقه‌ای میان اعضای OIC»، مجموعه مقالات همایش گسترش همکاری‌های اقتصادی ـ بازرگانی بین کشورهای اسلامی، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.

رحمانی، میترا (1376)؛ «بررسی آثار یکپارچگی بر تجارت بین کشورهای عضو اکو»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه الزهرا.

طیبی، سید کمیل، بتول رفعت و الهام ناقلی (1391)؛ «اثرات یکپارچگی منطقه‌ای بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در کشورهای حوزه خلیج فارس»، فصلنامه مدل‌سازی اقتصادی، ش. 3، صص.123-109.

 فتحی، یحیی (بهار 1381 )؛ «مقایسه تطبیقی تأثیرات دو رویکرد جهانی شدن اقتصاد و منطقه‌گرایی بر تجارت جهانی»، فصلنامه پژوهش و سیاست‌های اقتصادی، سال دهم، ش. 21. 

نجارزاده، رضا و وحید شقاقی‌شهری (1385)، «همگرایی اقتصادی ـ منطقه‌ای و تأثیر آن بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (مطالعه موردی کشورهای اسلامی عضو منا)»، مجله تحقیقات اقتصادی، ش. 5 (72)، صص 362-337.

Brenton, P. F. Di Mauro and M. Lucke (1998); “Economic Integration and FDI: An Empirical Analysis of Foreign Investment in the EU and in Central and Eastern Europe”, Kiel Working Paper, no. 809, Institute for Economy of the Kiel University, November.

Daude, C. and E. Stein, E. L. Yeyati (2011); “Regional Integration and the Location of FDI”, Inter-American Development Bank.

Daude Christian and Stein Ernesto (2011); “The Quality Institutions and Bilateral Trade”, Economics and Politics,  vol.19, issue 3, pp. 317–344.

Di Mauro. F. (2005); “Economic Integration between the EU and the CEECs: A Sectorial Study”, LICOS Discussion Paper,  no.105

Egger, P. and M. Pfaffermayr (2002); “Foreign Direct Investment and European Integration in the 1990 s”, Working Papers in Economics, Institute of Economic Theory, Economic Policy and Economic History.

Harris, Mark N. and L. Matyas (1998); “The Econometrics of Gravity Models”, Melbourne Institute Working Paper, no.5/98,  University of Melbourne.

Hayashi, Fumio (1997); Econometrics, Princeton University Press, Princeton, New Jersey.

Hein, Piert and et.al. (2004); “Foreign Direct Investment and European Integration: Implications for CEEC”, Working Paper no.890.

Krugman, P. and A,J. Venables (1995), “Globalization and the Inequality of Nations”, NBER Working Paper, no.5098, National Bureau of Economic Research.

Kumar, N. (1990); “Intangible Assets, Internationalization and Foreign Production: Direct Investment and Licensing in Indian Manufacturing”, Weltwirtschafliches Archive, 123, no.2, pp. 325-45

Kumar, N. (1998); “Internationalization of Technology Transfer by US Multinational: A Transaction Costs Perspectives”, Paper Presented at the Annual Meeting of the Academy of International Business, Toronto.

M. Kabir Hassan (1998); “Is SAARC a Viable Economic Bloc? Evidence from Gravity Model”, Journal of Asian Economics, Amsterdam: Elsevier Science, ISSN 1049-0078, vol. 12.2001, 2, p. 263-290

M.Kabir Hassan (2001); “FDI, Integration and Economic Growth”, Journal of Economic Studies, vol.20 (1) .

Markusen, James R. (1995); “The Boundaries of Multinational Enterprises and the Theory of International Trade”, Journal of Economic Perspectives, vol. 9, pp. 169-189.

Peter Egger and Michael Pfaffermayr (2002); “Foreign Direct Investment and European Integration in the 90´s”, Working Papers in Economics.

Stein, Ernesto and Eduardo Levy Yeyati (2002); “Regional Integration and the Location of FDI”, Working Paper, no.492, pp. 1-33.