نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

چکیده

با توجه به اهمیت صادرات غیرنفتی و به‌منظور کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، بررسی دقیق عوامل تعیین‌کننده عرضه صادرات بخش کشاورزی از اهمیت به‌سزایی برخوردار است. از این‌رو، پژوهش حاضر به بررسی تأثیر انباشت هزینه‌های تحقیق و توسعه داخلی و سرریز تحقیق و توسعه شرکای تجاری از کانال واردات، انباشت هزینه‌های ترویج و آموزش و سرمایه انسانی بر عرضه صادرات بخش کشاورزی در دوره 1392-1350 پرداخته است. یافته‌ها بیانگر تأثیر مثبت و معنادار ضرایب تخمینی متغیرهای انباشت هزینه‌های ترویج و آموزش، سرریز تحقیق و توسعه شرکای تجاری، انباشت هزینه‌های تحقیق و توسعه داخلی، نرخ ارز واقعی و شدت سرمایه فیزیکی بخش کشاورزی بر عرضه صادرات بخش کشاورزی است؛ درحالی‌که ضریب تخمینی متغیر سرمایه انسانی بر عرضه صادرات کشاورزی منفی و بی‌معنا است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Effects of Knowledge Factors on Supply of Agricultural Exports of Iran

نویسندگان [English]

  • ABOLFAZL SHAHABADI 1
  • MARYAM SAFAEE 2

چکیده [English]

Given the importance of exports and to reduce dependence on oil revenues, a careful examination of the determinants of supply of agricultural exports is crucial. The present study evaluate the effect of accumulation of domestic research and development (R&D) investment, business partners R&D spillovers, accumulation of promotion and education investments, and human capital over the period 1971-2013 on supply of agricultural exports. Results indicate a significant positive effect of the accumulation of domestic R&D investment, accumulation of promotion and education investments, trading partners R&D spillovers, intensity of physical capital in agriculture and real exchange rate on supply of agricultural exports. While the estimated coefficients of human capital variables on supply of agricultural exports is not significant.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Export
  • human capital
  • R&D Spillover
  • Agricultural sector

ترکمانی، جواد و محمدحسن طرازکار (1384)؛ «اثر تغییرات نرخ ارز بر قیمت صادرات پسته، کاربرد روش خودتوضیح با وقفه‌های گسترده»، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، ش. 49، صص 87-96.

حسینی‌نیا، غلامحسین و سعید ملک‌محمدی (1378)؛ «بررسی نگرش زنان روستایی نسبت به فعالیت‌های کشاورزی، دامداری، صنایع دستی، محیط روستا و برنامه‌های آموزشی ـ ترویجی»، مجله جهاد، سال نوزدهم، ش. 12، صص 22-2.

خالدی، کوهسار؛ سعید یزدانی و اندیشه حقیقت‌نژاد شیرازی (1387)؛ «مطالعه فقر روستایی ایران و تعیین عوامل مؤثر بر آن با تأکید بر سرمایه‌گذاری بخش کشاورزی»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، سال دهم، ش. 35، صص 228-205.

ربیعی، مهناز (1387)؛ «نقش تحقیق و توسعه در توسعه اقتصادی کشورها»، فصلنامه رشد فناوری، سال 4، ش. 15، صص 40-35.

رمضانی، قباد و جمال سلیمی (1394)؛ «شناسایی مؤلفه‌های مدیریت دانش و وضعیت پیاده‌سازی آن»، فصلنامه مطالعات دانش‌‌شناسی، دوره 2، ش. 5، صص 24-1.

زمانی، اسداله (1373)؛ ترویج کشاورزی در فرآیند توسعه، دانشگاه فردوسی مشهد. چاپ اول.

زینلی قاسمی، زهرا و بهاءالدین نجفی (1391)؛ «بررسی اثر نرخ مؤثر واقعی ارز بر تولید ناخالص داخلی و صادرات محصولات کشاورزی»، فصلنامه اقتصاد کشاورزی، سال ششم، ش. 3، صص 110-97.

شاه‌آبادی، ابوالفضل (1380)؛ «نقش فعالیت‌های تحقیق و توسعه داخلی و خارجی بر بهره‌وری کل عوامل و رشد اقتصاد ایران»، رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی.

شاه‌آبادی، ابوالفضل (1388)؛ «منابع رشد کشاورزی ایران طی سال‌های 1342 تا 1385»، فصلنامه روستا و توسعه، سال 12، ش. 4، صص 147-125.

شاه‌آبادی، ابوالفضل و فاطمه بشیری منظم (1391)؛ «نقش مؤلفه‌های دانش در رشد ارزش افزوده بخش کشاورزی ایران»، فصلنامه روستا و توسعه، سال 14، ش. 4، صص 125-105.

شاه‌آبادی، ابوالفضل و هانیه ثمری (1392)؛ «نوآوری و صادرات مبتنی بر فناوری برتر مقایسه جمهوری اسلامی ایران با کشورهای منتخب سند چشم‌انداز»، فصلنامه تخصصی پارک‌ها و مراکز رشد، سال دهم، ش. 38، صص 54-45.

کرباسی، علیرضا و مهدی پیری (1387)؛ «بررسی تأثیر آزادسازی تجاری بر کشاورزی ایران»، فصلنامه اقتصاد کشاورزی، سال دوم، ش. 2، صص 22-12.

گمرک جمهوری اسلامی ایران (1350-1394)؛ سالنامه آماری بازرگانی خارجی کشور، تهران: پایگاه آماری گمرک جمهوری اسلامی ایران.

نوروزی، عباس و اسماعیل شهبازی (1389)؛ «نقش ترویج در توسعه کشاورزی ارگانیک در روستاهای کشور»، دو فصلنامه توسعه روستایی، دوره دوم، ش. 3، صص 10-1.

Alarcon, S. and M. Sanchez (2016); “Is There a Virtuous Circle Relationship between Innovation Activities and Exports? A Comparison of Food and Agricultural Firms”, Food Policy, vol. 61, pp. 70-79.

Alarcon, S. and M. Sanchez (2014); “Relations between Innovation Activities and Exports in Food and Agriculture Firms”, Journal of Agri-Food and Rural Innovations for Healthier Societies, no.7(1), pp.156-190.

Agénor, P. R. (1997); “Competitiveness and External Trade Performance of the French Manufacturing Industry“, Weltwirtschaftliches Archiv, no.12(3); pp.103-133.

Alston, J. M., B. Craig and P. Parday (1999); “Dynamics in the Creation and Depreciation of Knowledge and the Returns to Research”. EPTD Discussion Paper, no. 35. Washington, D.C. International Food Policy Research Institute. Also, Available on: http://www.ageconsearch.umn.edu/bitstream/16102/1/ept-dp35-pdf. Retreived at: 2010.10.05.

Andersson, A. E. and B. Johansson (1984); Knowledge Intensity and Product Cycles in Metropolitan Regions, WP-84-13, IIASA, Laxenburg, Astria.

Andersson, A. E. and B. Johansson (1998); Knowledge and Networks in Dynamic Economy, Springer Verlag, Berlin.

Belhaj Hassine, N. (2008); Technology Diffusion, International Spillovers and Human Capital in the Mediterranean Agricultural Sector. Available: http://www.economistesquebecois.com/files/documents/13/61/3b-nadia-belhaj-hassine.pdf.

Candemir, M.; M. Ozcan, M. Gunes and E. Deliktas (2011); “Technical Efficiency and Total Factor Productivity Growth in the Hazelnut Agricultural Sales Cooperatives Unions in Turkey”, Mathematical and Computational Applications, no.16(1), pp.66-76. Available on: www.mcajournal.org/specialissuevolume 16_1/7.pdf. Retrieved at:2/10/2015.

Coe, D. T. and E. Helpman (1995); “International R&D Spillovers”, European Economic Review, no.39(5), pp.859-887.

Coe, D. T., Helpman, E. and A. W. Hoffmaister (2009); “International R&D Spillovers and Institutions”, European Economic Review, no.53(7), pp.423-451.

Cohen, W. and D. A. Lenvinthal (1989); “Innovation and Learning: The Two Faces of R&D”, The Economic Journal, no.99(397), pp.569-596.

Enthorf, H. and W. Pohlmeier (1990); “Employment, Innovation and Export Activity: Evidence from Firm-level Data”, Microeconometrics: Surveys and Applications, Basic Blackwell, London. Availabe on: http://ftp.iza.org/dp730.pdf

Fare, R.; S. Grosskopf and D. Margaritis (2008); “The Role of R&D in U. S. Agriculture”, Journal of Productivity Analysis, no.30(1), pp.7-12.

Ghazalian, P. L. and W.H. Furtan (2007); The Effect of Innovation on Agricultural and Agri-food Exports in OECD Countries”, Journal of Agricultural and Resource Economics, no.32(3), pp.448-461.

Griliches, Z. (1988); Productivity Puzzle and R&D Spillovers and Productivity Growth in the Agriculture Sector: A Panel Co Integration Approach, Retrieved at: 2010.03.18 Available on: http://www.gultierrezluciano.net/defaul files/contents-data/cveng2.pdf.t

Grasjo, U. (2005); “Human capital, R&D and Regional Export Performance”, Working Paper Series in Economies and Institution of Innovation from Royal Institute of Technology, CESIS_ Center of Excellence for Science and Innovation Studies. no. 50.

Grossman, G. M. and E. Helpman (1991); “Trade, Knowledge Spillovers, and Growth”, Europen Economic Review, no.35(2-3), pp.517-526.

Gutierrez, L. and M. Gutierrez (2007); International R&D Spillovers and Productivity Growth in the Agriculture Sector: A Panel Cointegration Approach, Available at: www.Gutierrezluciano.net/Default_files/contents_data/CVeng2.pdf. Retrieved at: 2014/08/9

Hirsch, S. and I. Bijaoui (1985); “R&D Intensity and Export Performance: A Micro View”, Weltwirtschftliches Archiv, no.121(4), pp.45-72.

Jacobs, B., Nahuis, R. and P. J. G. Tang (2000); Human Capital R&D, Productivity Growth and Assimilation of Technologies in the Netherland”, In: B. van Ark, S. K. Kuipers and G. H, Kuper (eds). Productivity, Technology and Economic Growth.

Krugman, P. A. (1979); “Model of Innovation, Technology Transfer, and the World Distribution of Income”, Journal of Political Economy, no. 87(13), pp.15-32.

Mody, A. and K. Yilmaz (2002); “Imported Machinery for Export Competitiveness”, The World Bank Economic Review, no.16(1), pp.23-48.

Kao, C. and Chiang, M-H. (1998); “On the Estimation and Inference of a Cointegrated Regression in Panel Data”, Working Paper, Center for Policy Research, Syracuse University.

Kagochi, M. and M. Jolly (2010); “R&D Investment, Human Capital, and the Competitiveness of Selected U. S. Agricultural Export Commodities”, International Journal of Applied Economics, no.7(1), pp.58-77.

Kumar, N. and N. S. Siddharthan (1994); “Technology, Firm Size and Export Behavior in Developing Countries: The Case of Indian Enterprise”, Journal of Development Studies, no.32(22), pp.35-56.

Leon, M. L. (2000); R&D Spillovers and Export Performance: Evidence from the OECD Countries. ISSN:1466-0814. Avaiable on: ftp://ftp.kent.ac.uk/pub/ejr/RePEc/ukc/ukcedp/0014.pdf

Mody, A. and K. Yilmaz (2002); “Imported Machinery for Export Competitiveness”, The World Bank Economic Review, no.16(1), pp.23-48.

Pfeiffer, W.C. and G. C. Filson (2004); Future Challenges Awaiting the Dairy Industry as the Result of Its Management Decision Environment. In: Filson, G.C.(ed) Intensive Agriculture and Sustainability: A Farming Systems Analysis. Vancouver: UBC. Also, Available on: www.uoguelph.ca/gfilson/publications.htm. Retrieved at: 19/09/2015.

Romer, P. M.(1995); “The Origins of Endogenous Growth”, Journal of Economic Perspectives, no. 8(12), pp. 54-76.

Schimmelpfennig, D.; J. Lewandrowski, J. Reilly, M. Tsigas, I. Parry, R. Darwin, Z. Li, R. Mendelsohn and T. Mount (1994); “Agricultural Biotechnology: An Economic Perspective”, Agricultural Economic Report, no. 687.

Wakelin, K. (1998); “Innovation and Behavior at the Firm Level”, Research Policy, no. 26(19), pp.73-100