نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکترای علوم اقتصادی، دانشگاه پیام نور

چکیده

موافقتنامه تریپس، یکی از اسناد لازم الاجرای سازمان تجارت جهانی بوده که هدف آن ایجاد استانداردهایی برای حمایت از حقوق مالکیت فکری در کشورهای عضو سازمان می باشد. اجرای موافقت نامه تریپس، همواره یکی از نگرانی های اصلی کشورهای در حال عضویت در سازمان تجارت جهانی بوده و با توجه به پیش رو بودن عضویت ایران در آن سازمان، این سؤال مطرح است که اجرای چنین موافق نامه ای چه اثری بر اقتصاد کشورها دارد. بر این اساس در این تحقیق عملکرد اقتصادی 104 کشور در قالب دو گروه کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، با استفاده از مدل های رشد اقتصادی از طریق روش پانل دیتا مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج بررسی ها نشانگر وجود رابطه مثبت بین شاخص حقوق مالکیت فکری و عملکرد اقتصادی کشورهای مختلف جهان می باشد. بنابراین، به رغم این تصور که افزایش حمایت از حقوق مالکیت فکری در کشورهای کمتر توسعه یافته ممکن است اثر نامطلوبی بر رشد اقتصادی آنها بر جای بگذارد، شایان ذکر است که افزایش حمایت از حقوق مالکیت فکری با تأثیر مثبت بر نرخ رشد اقتصادی، می تواند انتقال فناوری و سطح رفاه در هر دو گروه کشورها را ارتقا دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Role of Intellectual Property Rights in Economic Growth: Case Study of TRIPs

نویسندگان [English]

  • Somayeh Shahhosseini 1
  • Shahram Vasfi Asfestani 2
  • Somayeh Naserzadeh 2

چکیده [English]

This paper studies the relationship between intellectual property rights (IPRs) and economic growth .Interest in links between protection of intellectual property and growth has been revived by developments in new growth theory and by the WTO’s TRIPS Agreement. The relationship between the strength of a country’s intellectual property rights (IPRs) regime and the rate of growth is ambiguous from a theoretical standpoint. This paper considers the impact of IPR protection on economic growth for 104 countries using the economic model through panel data method. The analysis focuses on effects of IPRs on growth using a quantitative index of IPRs.  FDI, GDP Growth, GDP per capita, IPR indexes for these 104 countries were studied and it shows there is positive relationship between IPR protection and economic growth. The analysis indicates that a well developed IPR regime has a net positive effect on the transfer of technology, welfare and growth.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Trade Related aspects of Intellectual Property Rights
  • economic growth
  • World Trade Organization
  • Patent

اشرف‌زاده، سید حمیدرضا و نادر مهرگان (1387)؛ اقتصادسنجی پانل دیتا، تهران، مؤسسه تحقیقات تعاون، دانشگاه تهران، چاپ اول.

اشرف‌زاده، سید حمیدرضا و نادر مهرگان (1393)؛ اقتصادسنجی پانل دیتای پیشرفته، تهران، نشر نور علم، چاپ اول.

حسنی، مهرنوش، مزینیان، داود، واحد، محسن و امیر شهپرست (1389)؛ «حقوق مالکیت فکری در ایران و پیشنهاد راه حلی برای چالش‌های موجود»، اولین کنفرانس سالانه مدیریت، نوآوری و کارآفرینی، 27 و 28 بهمن 1389، شیراز.

خداپرست مشهدی، مهدی، سارا صمدی، محمود هوشمند و مصطفی سلیمی فر (1388)؛ «تأثیر حمایت از حقوق مالکیت فکری بر رشد اقتصادی»، فصلنامه اقتصاد مقداری، دوره 6، ش. 4، صص 123- 101.

رحمانی، تیمور و سارا حیاتی (1386)؛ «بررسی اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر رشد بهره‌وری کل عوامل تولید؛ مطالعه بین کشوری»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، ش. 33.

سبحانی، حسن، و محمدامیر ریزوندی (بهار و تابستان 1391)؛ «بررسی تطبیقی دانش‌محوری اقتصاد ایران با کشورهای منطقه با تأکید بر مسأله حقوق مالکیت فکری»، دوفصلنامه جستارهای اقتصادی ایران، دوره 9، ش. 17،  صص 106-87.

عباسی، محمود، محمدمعین اسلام و فروزان اکرمی (1394)؛ «جایگاه و چالش‌های ایران در حمایت بین‌المللی از حقوق مالکیت آثار ادبی و هنری»، فصلنامه حقوق پزشکی.

فتحی‌زاده، امیر هوشنگ و وحید بزرگی (1383)؛ بایسته‌های الحاق به سازمان جهانی تجارت در زمینه حقوق مالکیت فکری، نمایندگی تام الاختیار تجاری، شرکت چاپ و نشر بازرگانی.

گرشاسبی نیا، ندا و کمرالدین بدری ویچ (1391)؛ «نقش حقوق مالکیت فکری در نوآوری کشورهای درحال‌توسعه»، فصلنامه تحصصی پارک‌ها و مراکز رشد، سال 8، ش. 30، صص 56-51.

گروه نویسندگان (1385)؛ سازمان جهانی تجارت ساختار، قواعد و موافقتنامه‌ها، شرکت چاپ و نشر بازرگانی، چاپ اول.

مشیری، سعید؛ اسفندیار جهانگرد (1383)؛ «فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و رشد اقتصادی»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، ش. 9.

نوروزی، حسین و دیگران (1392)؛ نقش نظام حقوق مالکیت فکری در توسعه اقتصاد دانش‌محور، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.

یوسفی، محمدقلی(1386)؛ «حقوق مالکیت عامل کلیدی توسعه اقتصادی»، فصلنامه جامعه و اقتصاد، ش. 11.

Bessen, James and Eric Maskin (2000); “Sequential Innovation, Patents, and Imitation”, Massachusetts Institute of Technology, Working Paper

Deardorff,. V, Alan (1992); “Welfare Effects of Global Patent Protection”, Economica, New Series, vol. 59, no. 233, pp 35-51

Devarajan, Shantayanan & Dani Rodrik (1991); “Do the Benefits of Exchange Rates Outweigh Their Cost?”, The France Zone in Africa, CEPR Discusson Papers.

Falvey, Rod and Neil Foster (2006); “The Role of Intellectual Property Rights in Technology Transfer and Economic Growth: Theory and Evidence”, United Nations Industrial Development Organization, Vienna.

Grossman, Gene M. and Elhanan Helpman (1991); “Innovation and Growth in the Global Economy”, Cambridge, MIT Press.

Gould, D. M. and W. C. Gruben (1996); “The Role of Intellectual Property Rights in Economic Growth”, Journal of Development Economics, vol. 48, pp 323-350.

Helpman, Elhanan (1993); “Innovation Imitation and intellectual Rights”, Econometrica, vol. 61, no. 6, pp 1247-1280.

IPRI, 2016 (2016); ”International Property Rights Index Report”, The Americans for Tax Reform Foundation/Property Rights Alliance.

Mankiw, N. G., D. Romer and David Well (1992); “A Contribution to the Empirics of Economic Grpwth”, Quarterly Journal of Econmics, vol 107, pp 407-437.

Mehrara, Mohsen and Abbas Ali Rezaei (2015); Knowleedge Economy Index (KEI) in Iran and Comparison with Other Countries of Region: the Vision 1404 Document, International Journal of Applied Economic Studies, val. 3, issue 2, Available online at http://sijournals.com/IJAE/ 

Mitra., S, Barun, at el. (2010); “International Property Rights Index 2010 Reports”, Property Rights Alliance.

Montobbio, Fabo, (2009); “Intellectual Property Rights and Knowledge Transfer from Public Research to Industry in US and Europe: Which Lessons for Innovation Systems in Developing Countries?”, in The Economics of Intellecyual Property, EIPO.

Park,G.; Ginarte Walter and J. Carlos (1997); “Intellectual Property Rights and Economic Growth”, Contemporary Economic Policy, vol. XV, July 1997.

Park, G, Walter (2001); “Do Intellectual Property Rights Stimulate R&D and Productivity Growth? Evidence from Cross-national and Manufacturing Industries Data”, Industry Canada Conference on Intellectual Property and Innovation in the Knowledge-Based Economy, held in Toronto (Canada) May 23-24.

Special 301 Report (2016); “Office of the United States Trade Representative”, in: https://ustr.gov/sites/default/files/USTR-2016-Special-301-Report.

Takalo, Tuomas and Vesa Kanniainen (2000); “Do Patents Slow Down Technological Progress? Real Options in Research, Patenting  and Market Introduction”, International Journal of Industrial Organization, vol, pp 1105-1127.

Thompson, M. A. and F. W. Rushing (1999); “An Empirical Analysis of the Impact of Patent Protection on Economic Growth: An Extension”, Journal of Economic Development, vol. 24, pp 67-76.

World Development Indicators (2016); in http://data.worldbank.org/data-catalog/world-development-indicators.

World Economic Forum (2016); “The Global Competitiveness Report 2015-2016”, in: http://reports.weforum.org/global-competitiveness-report-2015-2016/

WTO, 2016, in: https://www.wto.org/english/tratop_e/trips_e.htm

Wu, Xiaodong (2000); “Foreign Direct Investment, Intellectual Property Rights and Wage Unequality in China”, Department of Economics, University of North Carolina at Chapel Hill.