بررسی بحران‌های ارزی در اقتصاد ایران با استفاده از الگوی هشدار زودهنگام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز ملی رقابت

2 پژوهشگر گروه پول و ارز پژوهشکده پولی-بانکی بانک مرکزی ایران

چکیده

بحران‌های ارزی در اقتصاد ایران همانند بسیاری از اقتصادهای درحال‌توسعه اگرچه بر حسب شدت اندازه و دوره پایداری متفاوت بوده اما نقش متغیرهای داخلی و بین‌المللی بر بحران‌های ارزی از طریق ناپایداری ترازپرداخت‌ها و اختلالات بازار ارز تقریبا مشابه می‌باشد. در همین راستا، به‌منظور پیش‌بینی بحران ارزی در اقتصاد ایران با استفاده از روش رگرسیون لاسو نقش متغیرهای بخش‌های حقیقی، پولی و خارجی بر بحران‌های ارزی به ترتیب دو فصل قبل از شروع بحران، یک فصل و همچنین فصل همزمان با بروز بحران مورد تخمین قرار گرفته‌اند. بر اساس نتایج حاصل، مولفه‌های مشترکی بحران‌های ارزی را در اقتصاد ایران توضیح می‌دهند، به طوری که در مرحله نخست دو متغیر کسری پس‌انداز ناخالص داخلی و کسری جریان نقدی بانک‌ها زمینه رشد پایه‌پولی، مازاد تقاضای کل، سطح عمومی قیمت‌ها، تراز مبادلات مالی-سرمایه‌ای و کاهش ذخایر قابل تصرف بین‌المللی اقتصاد را فراهم ساخته است. فرآیند انتقالی مذکور موجب افزایش انحرافات نرخ ارز از مقادیر بنیادی ناشی از برابری قدرت خرید و نرخ بهره پوشش داده نشده نیز شده است.
نتایج تخمین الگوی هشدار زودهنگام برای پیش بینی چهار بحران ارزی برای سه فصل مختلف منتهی به بروز بحران‌های ارزی دلالت بر قابلیت پیش‌بینی خوب برای چهار تکانه ارزی فصل سوم سال ۱۳۷۲، فصل سوم سال ۱۳۷۷، فصل چهارم سال ۱۳۷۹ (سال اجرای یکسان سازی نرخ ارز) و فصل دوم سال ۱۳۹۰ داشته که متاثر از مولفه‌های خارجی (تحریم‌ها و تکانه‌های قیمت نفت) و عدم تعادل‌های داخلی اقتصاد بوده که موجب تشدید ناپایداری ادواری ترازپرداختها و بازار ارز طی سه دهه گذشته شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Evaluation of Currency Crises in the Iranian Economy (Early Warning System Approach)

نویسندگان [English]

  • Pedram Davoudi 1
  • Hossein Bastanzad 2
1 Naional Iranian Competetive Center
2 Researcher of monetary and foreign exchange group, Monetary and Banking Research Institute of Central Bank of Iran.
چکیده [English]

Although currency crises are evidently varied based on size and durability in Iran and developing economies, the crises are similarly influenced by the national and international variables through the channel of foreign exchange market misalignements and BOP unsustainability. In this context, we aim to predict currency crises in Iranian economy. Meanwhile, Lasso Regression Method is deliberately applied to evaluate the impact of real sector, monetary and external sectors variables on the currency crises in terms of two, one, and the same season of the crises incidence. The models output underscores that the role of the similar indicators to explain currency crises in Iran. The key indicators, which are empirically recognized, are comprised of the net gross domestic saving, and deficit of banks cash flows in the context of a transmission process that sequentially affects the growth of money base, excess aggregate demand, prices growth, net financial-capital transactions as well as the reduction in the disposable international reserves. The transmission process causes the foreign exchange rate deviations from the PPP and UIP rates. The estimation results also underline the likelihood of the EWS to predict the four currency crises in Iran, which respectively encompass the third quarter of 1372, third quarter of 1377, fourth quarter of 1379, and the second quarter of 1390. Moreover, all four-currency crises are evidently influenced by the external indicators (sanctions, and international oil price shocks) and domestic macroeconomic imbalances that periodically accelerate the unsustainability of foreign exchange market and BOP over the past three decades.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Currency Crisis
  • Early Warning System
  • Gross Domestic Saving Deficit
  • External Sustainability
  • Lasso Regression

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 08 آبان 1400
  • تاریخ دریافت: 30 مهر 1399
  • تاریخ بازنگری: 09 آذر 1399
  • تاریخ پذیرش: 17 آذر 1399
  • تاریخ اولین انتشار: 08 آبان 1400