نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، دانشکده مدیریت و حسابداری،‌گروه مدیریت صنعتی

2 عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی

چکیده

با توجه به نقش گسترده مس در توسعه اقتصادی جوامع و همبستگی بسیار آن با رشد تولیدات صنعتی، صنعت مس ایران می‌تواند نقش مهمی در توسعه اقتصادی کشور ایفا نموده و به یکی از عمده‌ترین منابع ارزآور کشور تبدیل شود؛ بنابراین، توجه به این صنعت امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است. از این‌رو، در این مقاله کوشیده شده است تا توان رقابت صنعت مس ایران (مطالعه موردی شرکت ملی مس ایران) ارزیابی شود و برای ارزیابی و محاسبه توان رقابتی و رقابت‌پذیری از شاخصی به نام نسبت هزینه واحد (UC) استفاده شده است. این شاخص نیز خود به سه شاخص دیگر (توان رقابت داخلی، توان رقابت صادراتی و مزیت نسبی) تقسیم می‌شود. در این گزارش، ابتدا سه شاخص مذکور برای شرکت ملی مس ایران محاسبه شده و سپس، با استفاده از آن‌ها توان رقابتی این شرکت ارزیابی شده است. همچنین، آثار اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها، افزایش نرخ ارز و کاهش نرخ تعرفه‌ها بر توان رقابتی این شرکت نیز بررسی و تحلیل شده است. نتایج این پژوهش دلالت بر آن دارد که در صورت اجرای همزمان طرح کامل هدفمندی یارانه‌ها (حذف کل یارانه انرژی) و افزایش نرخ ارز، امکان توان رقابتی بسیار مناسب و بالایی برای شرکت ملی مس ایران تا سطح 0/69 در سال 1390 و 0/45 در سال1391 وجود داشته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Assessing the Competitiveness of Copper Industry (A Case Study of National Iranian Copper Company)

نویسندگان [English]

  • ebrahimali razini 1
  • mohammadali rasti 2

چکیده [English]

Copper consumption is highly correlated with industrial production and exports of copper generates substantial foreign exchange. Thus, the competitiveness of this  industry is important to evaluate this matter, unit cost indicators were used to show domestic and export competitiveness and comparative advantage of the industry. The effects of targeting subsidies and the increase in exchange rato were also simulated.

توکلی، اکبر (1381)؛ اندازه‌گیری مزیت‌های نسبی بالقوه فعالیت‌های صنعتی در ایران  از روش شاخص هرینه منابع داخلی.

حسینی، شمس‌الدین و مریمملک‌محمدی (1386)؛ «مزیت نسبی و رقابتی صنعت چرم ایران»، پژوهشنامه بازرگانی، دوره 11، ش 44.

سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان (1389)؛ گزارش تحلیل صنعت مس کشور در سال 1388، وزارت بازرگانی.

سایت کدال، صورت‌های مالی حسابرسی‌شده شرکت ملی صنایع مس ایران منتهی به آخر اسفند ماه سال‌های 91-1387.

شرکت سرمایه‌گذاری آتیه‌اندیشان مس (1390)؛ تحلیل و ارزش‌یابی شرکت ملی صنایع مس ایران.

شرکت کارگزاری بهمن (1389)؛ بررسی جامع صنعت مس.

شرکت ملی صنایع مس ایران (1392)؛ گزارش توجیهی هیأت‌مدیره به مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام.

شرکت ملی صنایع مس ایران (1391)؛ گزارش فعالیت هیأت‌مدیره به مجمع عمومی عادی صاحبان سهام.

شرکت ملی صنایع مس ایران (مهرماه 1391)؛ گزارش وضعیت طرح‌های توسعه.

صادقی، زین‌العابدین (1362)؛ «اثرات الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی بر صنایع مس ایران با رهیافت DRC (مطالعه موردی مجتمع مس سرچشمه کرمان)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان.

صادقی، زین‌العابدین و دیگران (1390)؛ «بررسی توان رقابتی صنایع نساجی استان یزد»،بررسی‌های بازرگانی، ش 49.

کلباسی، حسن و همکاران (1391)؛ محاسبه توان رقابت هزینه‌ای واحدهای تولیدی فولاد با پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی، مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان.

کلباسی، حسن؛ اکبری، نعمت‌الله و صادقی زین‌العابدین (خرداد و تیر 1384)؛ «بررسی موقعیت صنعت مس در صورت الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی»، دو ماهنامه علمی ترویجی بررسی‌های بازرگانی.

نجارزاده، رضا و دیگران (1386)؛ «سنجش توان رقابتی محصولات مجتمع پتروشیمی تبریز در راستای الحاق به WTO »، مجله تحقیقات اقتصادی دانشگاه تهران، ش 21.

نجار زاده،رضا و مهدیه رضا قلی‌زاده (پاییز 1386)؛ «بررسی توان رقابت هزینه‌ای صنعت فرش دستباف در صورت پیوستن ایران به WTO با استفاده از ماتریس تحلیل سیاست (PAM)»، مجله گلجام، ش 8.

نصرالهی، خدیجه و دیگران (پائیز 1390)؛ «ارزیابی بنگاه‌های اقتصادی کشور با رویکرد عضویت در سازمان تجارت جهانی با تعیین مزیت نسبی (روش DRC)، مزیت رقابت (روش UC) و تحلیل ضرایب حمایت (NPC)»، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، ش 60.

نصرالهی، خدیجه و رضا حسینی (بهار 1391)؛  «تحلیل توان رقابت هزینه‌ای صنعت لاستیک ایران (مطالعه موردی مجتمع صنایع لاستیک یزد)»، پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، دوره 2، ش6.

وزارت نیرو، معاونت امور برق و انرژی، ترازنامه انرژی سال‌های 91-1387.

Akimova, Irina (2000); “Development of Market Orientation and Competitiveness of Ukrainian Firms”, European Journal of Marketing, no.34, pp. 9-10.

Ambashta Ajitabh, Momaya K. (2002); “Competitiveness of Firms: Review of Theory, Frameworks, and Models”, Singapore Management Review, no.26, p.1.

Bartlett A. and Ghoshal S. (1989); Managing Across Borders, Harvard Business School Press, Boston, MA.

Beus, A. and Grigorian, V. (1975); Geochemical Methods of Prospecting and Exploration.

Cockburn, John, Siggel, E., M. Coulibaly and S. Vezina (1998); “Measuring Competitiveness and Its Sources: The Case of Mali’s Manufacturing Sector”, African Economic Policy Paper, Discussion Paper Number 16 (October).

International Copper Study Group (ICSG) (2013); The World Copper Factbook 2012, Lisbon, Portugal.

Kuzvert, M. and Bohmer, M. (1986); Prospecting and Exploration of Mineral Deposits, Elsevier.

McGahan Anita M., Silverman Brian S. (October, 2006); “Profiting from Technological Innovation by Others: The Effect of Competitor Patenting on Firm Value”, Research Policy, no.35, p.8.

Prahald CK. Hamel G. (1990); “Productivity in the Age of Competitiveness: Focus on Manufacturing in Singapore”, APO Monograph Series, 16, Asian Productivity Organization.

Siggel, Eckhard (April, 2003); Concepts and Measurements of Competitiveness and Comparative Advantage: Towards an Integrated Approach, Concordia University, Montreal.

Siggel, Eckhard (June, 2007); “Economic Reforms and Their Impact on the Manufacturing Sector: Lessons From The Indian Experience”, Asia-Pacific Development Journal, vol. 14, no. 1.

Siggel, Eckhard (2007); “International Competitiveness and Comparative Advantage: A Survey and a Proposal for Measurement”, Department of Economics, Concordia University.

Siggel, E., G. Ikiara, B. Nganda (Winter, 2002); “Policy Reforms, Competitiveness and Prospects of Kenya’s Manufacturing Industries: 1984-1997 and Comparisons with Uganda”, Journal of African Finance and Economic Development, vol. 5, no. 1.

Siggel, EckhardandCockburn, John (1995); The Sources of International Competitiveness: A Method of Development Policy Analysis”, Department of Economics, Concordia University.

Siggel, Eckhard and Ssemogerere, Germina (September, 2004); “Uganda’s Policy Reforms, Industry Competitiveness and Regional Integration: A Comparison with Kenya”, The Journal of International Trade and Economic Development, vol. 13, no. 3.

www.amar.org.ir/

www.icsg.org

www.infomine.com

www.ngdir.ir/

www.nicico.com

www.trademap.org

www.wto.org